X
تبلیغات
مشاوره وبرنامه ریزی درسی زیرنظرمحمدرحیمی
"کانون نقشه راه" ارائه دهنده خدمات مشاوره وبرنامه ریزی درسی وپشتیبانی علمی از سطح پایه تا دانشگاه

تاریخچه شب یلدا


تاریخچه شب یلدا

خش خش برگ پاییز دختر یلدا را با آن موهای بلند سیاه آذین به برگ زرین پاییزی را بیدار کرد تا در جستجوی سپیدی و پاکی و صفا باشدو از پلیدی ها دور گردد که این رسم ایران زمین است.

شرق شناسان و مورخان متفق القولند كه ایرانیان نزدیك به ? هزار سال است كه شب یلدا آخرین شب پاییز و آذر ماه را كه درازترین و تاریك ترین شب در طول سال است تا سپیده دم بیدار می مانند، در كنار یكدیگر خود را سرگرم می کنند تا اندوه غیبت خورشید و تاریكی و سردی روحیه آنان را تضعیف نكند و با به روشنی گراییدن آسمان (حصول اطمینان از بازگشت خورشید در پی یك شب طولانی و سیاه كه تولد تازه آن عنوان شده است) به رختخواب روند و لختی بیاسایند.

مراسم شب یلدا (شب چله) از طریق ایران به قلمرو رومیان راه یافت و جشن «ساتورن» خوانده می شد. جشن ساتورن پس از مسیحی شدن رومی ها هم اعتبار خود را از دست نداد و ادامه یافت كه در همان نخستین سده آزاد شدن پیروی از مسیحیت در میان رومیان، با تصویب رئیس وقت كلیسا، كریسمس (مراسم میلاد مسیح) را ?? دسامبر قرار دادند كه چهار روز و در سال های كبیسه سه روز بیشتر از یلدا (شب ?? دسامبر) فاصله ندارد و مفهوم هر دو واژه هم یكی است. از آن پس این دو میلاد تقریباً باهم برگزار می شده اند.

آراستن سرو و كاج در كریسمس هم از ایران باستان اقتباس شده است، زیرا ایرانیان به این دو درخت مخصوصاً سرو به چشم مظهر مقاومت در برابر تاریكی و سرما می نگریستند و در خور روز؛ در برابر سرو می ایستادند و عهد می كردند كه تا سال بعد یك نهال سرو دیگر كشت كنند.

پیشتر، ایرانیان (مردم سراسر ایران زمین) روز پس از شب یلدا (یكم دی ماه) را خور روز و دی گان؛ می خواندند و به استراحت می پرداختند و تعطیل عمومی بود. در این روز عمدتاً به این لحاظ از كار دست می كشیدند كه نمی خواستند احیاناً مرتكب بدی كردن شوند كه میترائیسم ارتكاب هر كار بد كوچك را در روز تولد خورشید گناهی بسیار بزرگ می شمرد. هرمان هیرت، زبان شناس بزرگ آلمان كه گرامر تطبیقی زبان های آریایی را نوشته است كه پارسی از جمله این زبان ها است نظر داده كه دی- به معنای روز- به این دلیل بر این ماه ایرانی گذارده شده كه ماه تولد دوباره خورشید است. باید دانست كه انگلیسی یك زبان گرمانیك (خانواده زبانهای آلمانی) و از خانواده بزرگ تر زبان های آریایی (آرین) است. هرمان هیرت در آستانه دی گان به دنیا آمده بود و به زادروز خود كه مصادف با تولد دوباره خورشید بود، مباهات بسیار می كرد.

فردوسی به استناد منابع خود، یلدا و خور روز، را به هوشنگ از شاهان پیشدادی ایران (كیانیان كه از سیستان پارس برخاسته بودند) نسبت داده و در این زمینه از جمله گفته است:

كه ما را ز دین بهی ننگ نیست

به گیتی، به از دین هوشنگ نیست

همه راه داد است و آیین مهر

نظر كردن اندر شمار سپهر

آداب شب یلدا در طول زمان تغییر نكرده و ایرانیان در این شب، باقیمانده میوه هایی را كه انبار كرده اند و خشكبار و تنقلات می خورند و دور هم گرد هیزم افروخته و بخاری روشن می نشینند تا سپیده دم بشارت شكست تاریكی و ظلمت و آمدن روشنایی و گرمی (در ایران باستان، از میان نرفتن و زنده بودن خورشید كه بدون آن حیات نخواهد بود) را بدهد، زیرا كه به زعم آنان در این شب، تاریكی و سیاهی در اوج خود است.

عکس شب یلدا

واژه یلدا، از دوران ساسانیان كه متمایل به به كارگیری خط (الفبای از راست به چپ) سریانی شده بودند به كار رفته است. یلدا- همان میلاد به معنای زایش- زاد روز یا تولد است كه از آن زبان سامی وارد پارسی شده است. باید دانست كه هنوز در بسیاری از نقاط ایران مخصوصاً در جنوب و جنوب خاوری برای نامیدن بلندترین شب سال، به جای شب یلدا از واژه مركب شب چله (?? روز مانده به جشن سده، شب سیاه و سرد) استفاده می شود?

خور روز (دی گان)- یكم دی ماه- در ایران باستان در عین حال روز برابری انسان ها بود. در این روز همگان از جمله شاه لباس ساده می پوشیدند تا یكسان به نظر آیند و كسی حق دستور دادن به دیگری را نداشت و كارها داوطلبانه انجام می گرفت، نه تحت امر. در این روز جنگ كردن و خونریزی، حتی كشتن گوسفند و مرغ هم ممنوع بود. این موضوع را نیروهای متخاصم ایرانیان می دانستند و در جبهه ها رعایت می كردند و خونریزی موقتاً قطع می شد و بسیار دیده شده كه همین قطع موقت جنگ، به صلح طولانی و صفا انجامیده بود.

+ نوشته شده در  چهارشنبه سی ام آذر 1390ساعت 20:40  توسط محمد رحیمی  | 

به اطلاع علاقمندان اختلالات ویژه یادگیری می رساند اولین کارگاه آموزشی راهبردهای شناسایی و مقابله ای با اختلالات ویژه یادگیری در دوره پیش دبستانی کشور در استان قم درتاریخ۲۹/۹/۱۳۹۰  با مدیریت آموزش و پرورش ناحیه ۲ قم برگزار شد مدرس این کارگاه محمد رحیمی متخصص اختلالات ویژه یادگیری بود .اهداف این کارگاه شناسایی و شیوع انواع اختلالات یادگیری و آموزش مربیان با راهبردهای شناسایی ومقابله ای بود .تقویت مهارتهای ادراکی- حرکتی و حسی حرکتی و تقویت انواع حافظه و مهارتهای زبانی نوآموزان بودکه استقبال کم نظیر مربیان و مسولان آموزشی  ومکتب القران مواجه شد.
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و نهم آذر 1390ساعت 17:18  توسط محمد رحیمی  | 

مقدمه :
پژوهشي جديد نشان مي‌دهد كه چگونه استرس مي‌تواند باعث كوچك شدن سلول‌هاي مغزي شود.
 به گزارش هلث‌دي نيوز پژوهشگران مي‌گويند استرس باعث مي‌تواند در اساس باعث گيجي ذهني و پيرتر شدن شما شود.اما خبر خوب اين است كه ورزش مي‌تواند جلوي اين روند را بگيرد و دست كم در مورد مغز با گذشت زمان آسيب‌هاي ناشي از استرس التيام پيدا مي‌كنند.
 دكتر بروس مك‌اوان، رئيس آزمايشگاه نوروآندوكرينولوژي در دانشگاه راكفلر نيويورك و سرپرست اين تحقيق مي‌گويد:" مغز بسيار انعطاف‌پذير است، اگر به آن فرصت بدهيد هر تلاشي براي ترميم خودش انجام مي‌دهد."
 بررسي مك‌اوان و همكارانش بر روي موش‌هاي آزمايشگاهي نشان داد كه استرس مكرر واقعا باعث كوچك‌شدن سلول‌هاي عصبي يا نورون‌ها مي‌شود.پژوهش‌هاي قبلي نشان داده بود كه  استرس باعث مي‌شود نورون‌ها در بخشي از مغز به نام  هيپوكامپ – كه در حافظه نقش دارد- كوچك شوند و اختلال حافظه بوجود آيد .پژوهش‌هاي جديدتر نشان داده ‌است كه همين فرآيند  در مناطقي از مغز به نام قشر پيش‌پيشاني – كه در تصميم ‌گيري و توجه  دخيل است نيز رخ مي‌دهد.
 البته  شيوه‌هايي براي رفع اثرات ناشي از استرس رواني وجود دارد.مك‌اوان مي گويد:" تركيبي از روان‌درماني، رفتاردرماني شناختي و داروها مي‌تواند واقعا مغز را تغيير دهد و آن را به وضعيت كمابيش طبيعي باز گرداند." ورزش يك تشديدكننده بالقوه ديگر مغز است به گفته مك ‌اوان شواهد فزاينده‌اي وجود دارد كه ورزش اثرات بسيار مفيدي بر مغز به جاي مي‌گذارد.
اين يافته‌ها در اجلاس امسال سالانه انجمن روانشناسي آمريكا در نيواورلئان ارائه مي‌شود

مدتها طولانی دانش آموزانی را که در یادگیری یک یا چند درس مشکلات جدی داشتند با اصطلاحات معلول ادراکی ، آسیب دیده مغزی و آسیب دیده عصبی معرفی می کردند . با توجه به یافته های جدید در مورد یادگیری ، در سال 1963 جمعی از متخصصین اصطلاح ، ناتوانیهای یادگیری را جایگزین اصطلاحات قبل کردند از آنجا که واژه ناتوانی اصطلاحات دیگری مثل ناتوانی جسمی یا ناتوانی ذهنی را تداعی می کند ، یعنی ناتوانیهای که تبدیل به توانایی کامل نمی شوند ، اصطلاحی مایوس کننده می نماید و به نظر می رسد اگر اصطلاح اختلالات در یادگیری  به کار گرفته شود، مناسب تر باشد . ( تبریزی – 1380 – ص 9 ) .

به بسیاری از اینگونه دانش آموزان متاسفانه برچسب کودن ، کم ذهن ، عقب مانده و امثال آن زده می شود که هیچکدام صحیح نیستند و با قاطعیت می توان گفت که اگر این مشکلات به موقع و به جا تشخیص داده شوند قابل درمان است ؛ افرادی چون آلبرت انشتین نابغه ریاضی ، توماس ادیسون مخترع و مبتکر و نابغه آمریکایی – اگوست رودین مجسمه ساز بزرگ فرانسه ، لئوناردو داوینچی و بتهون همگی دچار اختلالات یادگیری بودند.

بسیارند کودکانی که ظاهری طبیعی دارند، رشد جسمی و قد و وزنشان حاکی از بهنجار بودن آنان است. هوششان کمابیش عادی است، به خوبی صحبت می‌کنند، مانند سایر کودکان بازی می‌کنند و مثل همسالان خود با سایرین ارتباط برقرار می‌کنند، در خانه نیز خود یاریهای لازم را دارند و کارهایی را که والدین به آنان واگذار می‌کنند به خوبی انجام می‌دهند و از رفتار و اخلاق عادی برخوردارند. لیکن وقتی به مدرسه می‌روند و می‌خواهند خواندن و نوشتن و حساب یاد بگیرند دچار مشکلات جدی می‌شوند. بیش از یک قرن است که متخصان علوم تربیتی و روانشناسی و گفتار درمانی در پی تشخیص و درمان مشکلات این قبیل کودکان بوده‌اند.

بیش از شصت تعریف برای اختلالات یادگیری وجود دارد که معروفترین آنها عبارتست از:

اختلال در یک یا چند فرآیند روانی پایه به درک یا استفاده از زبان شفاهی یا کتبی مربوط می‌شود و می‌تواند به شکل عدم توانایی کامل در گوش کردن ، فکر کردن ، صحبت کردن ، خواندن ، نوشتن ، حجمی کردن یا انجام محاسبه‌های ریاضی ظاهر شود. این اصطلاح شرایطی چون معلولیتهای ادراکی ، آسیب دیدگیهای مغزی ، نقص جزئی در کار مغز ، ریس ‌لکسی یا نارسا خوانی و آفازیای رشدی را در بر می‌گیرد. از سوی دیگر ، اصطلاح یاد شده آن عده را که اصولا بواسطه معلولیتهای دیداری ، شنیداری یا حرکتی همچنین عقب ماندگی ذهنی یا محرومیتهای محیطی ، فرهنگی یا اقتصادی به مشکلات یادگیری دچار شده‌اند را شامل نمی‌شود.

از سال 1373 از سوی وزارت آموزش و پرورش مراکز آموزشی و توانبخشی دانش آموزان دچار مشکلات ویژه یادگیری ایجاد گشت و در آن اینگونه دانش آموزان در کنار تحصیل در مدارس عادی برای رفع مشکلات خاص یادگیری از خدمات ویژه پاره وقت بهره مند می شوند .

 

تعاریف اختلالات یادگیری :

از دهه ی 1960 کودکان مبتلا به ناتوانی های یادگیری توجه مطالعات روانی و آموزشی بوده اند و در واقع شاخه جدیدی است که به آموزش و پرورش ویژه افزوده شد .
هر چند که ناتوانی های یادگیری یک قلمرو نسبتا جدیدی است لکن رشد مفهوم آن ظاهرا سریع بوده به طوریکه از طریق آمیختگی پیشه های متعدد به صورت یک پیشه گسترده میان رشته ای جلوه گر شده است . در کوشش های مکرری که برای تعیین جمعیت کودکان ناتوان در یادگیری به عمل آورده ابعاد مختلف مساله مورد توجه قرار گرفته است و هر گروهی بر اساس دیدگاه خود و با شیوه متفاوتی مساله را بررسی و تعریفی از آن به دست داده است .
در سال 1968 یک تعریف به وسیله کمیته مشورت ملی در مورد کودکان ناتوان در گزارش سالیانه آنها به کنگره به عمل آمد " کودکان ناتوان در یادگیری در یک یا چند فراگرد اساسی روانی در ارتباط با فهمیدن یا کاربرد زبان شفاهی یا کتبی ناتوانی نشان می دهند تظاهرات این ناتوانی ممکن است به صورت اختلال در گوش دادن ، فکر کردن ، سخن گفتن ، خواندن ، نوشتن هجی کردن یا حساب
باشد .
این اختلالات را نتیجه شرایطی دانسته اند که شامل نقائص ادراکی ، ضایعه مغزی ، اختلال جزیی در کارکرد مغز ، نارساخوانی ، اختلال گویایی و غیره است ناتوانی یادگیری این کودکان از نوع مشکلاتی نیست که بدایتا مربوط به بینایی ، شنوایی ، یا نقائص حرکتی ، عقب ماندگی ذهنی پریشانی عاطفی و یا کمبود امکانات محیطی باشد . ( فریار – رخشان ، 1367 ، صــ 24 تا 26 ) .

ناتوانی یادگیری در اندام ظاهری کودک آشکار نیست کودک مبتلا به این وضع می تواند دارای بدنی قدرتمند ، چشمانی قوی ، گوشهای تیز و هوش بهنجار باشد ، در عین حال ، چنین کودکی در عملکرد ناتوان است . نارسایی او به همان اندازه واقعی است که ناتوانی پای فلج .
چه کسانی دارای اختلالات یادگیری هستند ؟
افراد مبتلا به ناتوانی های یادگیری در تمام سطوح و در تمام پایه های کلاسی از آمادگی تا دانشگاه وجود دارند امتیاز آن عده از کودکانی که در سطوح دبستانی درس می خوانند اصولا این است که تاکید و علاقه به شناسایی و درمان این گونه کودکان در این دوره بیشتر است بنابراین در آینده از شمار مبتلایان به این ناتوانی در سطوح بالاتر آموزشی کاسته خواهد شد ( والاس – مک لافلین ،مترجم منشی طوسی ، 1373 ) .

 

اختلال یاد‌گیری

یک اختلال یاد‌گیری، اختلالی عصب زیست شناختی است که از یک مشکل جد‌ی د‌ر خواند‌ن، حساب کرد‌ن و یا کلمه‌بند‌ی نوشتن به وجود‌ می‌آید‌ که انتظار نمی‌رود‌ به یک فرد‌ عاد‌ی نسبت د‌اد‌ه شود  

  یک اختلال یاد‌گیری، اختلالی عصب زیست شناختی است که از یک مشکل جد‌ی د‌ر خواند‌ن، حساب کرد‌ن و یا کلمه‌بند‌ی نوشتن به وجود‌ می‌آید‌ که انتظار نمی‌رود‌ به یک فرد‌ عاد‌ی نسبت د‌اد‌ه شود‌. یک اختلال یاد‌گیری نه یک اختلال یاد‌گیری است ونه به وسیله ی یک اختلال هیجانی ایجاد‌ می‌شود‌. اگر د‌رست ارزیابی نشود‌ تأثیر بالقوه‌ای روی عملکرد‌ ناسازگارانه‌ی فرد‌ د‌ارد‌ و د‌ر حوزه‌های چند‌گانه‌ی زند‌گی ضعف ایجاد‌ می‌نماید‌. وقتی فرد‌ی مظنون به اختلال یاد‌گیری می‌شود‌، یک ارزشیابی عصب روان‌شناختی توانایی‌ها ضروری است تا منبع مشکل را به علاوه د‌ر حوزه‌های توانایی عصب روان‌شناختی تعیین کند‌ که می‌تواند‌ به عنوان پایه‌ای برای فنون جبرانی و اختیارات د‌رمانی باشد‌.

اختلال یادگیری تقریباً در 5 تا 10 جمعیت فراوانی دارد. حدود نیمی از اختلال های یادگیری در حوزه های اختلال خواندن طبقه بندی می شوند، در بیشتر موارد شروع اختلال یادگیری در فاصله زمانی پیش از دبستان تا کلاس دوم مشخص می شود. شروع پیش از کلاس اول معمولاً نشانگر نوعی تأخیر رشدی در زبان، تأخیر در یادگیری مفاهیم جدید در خانه، یا تأخیر در عملکرد، در مقایسه با همسالان پیش دبستانی و مهد کودکی است. شروع در اوایل ورود به مدرسه معمولاً به شکل نمره های پایین، یادگیری ضعیف معلوم می شود. در این زمان در بسیاری از موارد مربوط به اختلال خواندن می باشد. تشخیص اختلال یادگیری در سال های قبل از ورود به مدرسه بسیار کار دشواری است. معمولا مشکلات یادگیری با درمان بهبود می یابند ولی در بسیاری مشکل با شدت کمتر تا بزرگسالی ادامه می یابد. میزان بروز این اختلال خواندن در پسران 3 برابر بیشتر از دختران می باشد.

نارساخوانی به صورت ناتوانی و ضعف در خواندن تعریف می شود. این گونه کودکان به دلیل مشکل در فرایندهای اطلاعاتی از جمله ضعف ادراک بینایی و ادراک شنیداری، خواندن را سخت تر یاد می گیرند.

این کودکان بعضی مواقع مشکلات دیگری هم مثل واژگون سازی اعداد، حروف و کلمات روبرو هستند. در تحقیقات جدید راهبردهایی پیشنهاد شده که بر اساس آن می توان به این کودکان کمک کرد تا خواندن را به صورت بهتر یاد بگیرند.


اختلال یاد‌گیری چیست؟
یک اختلال یاد‌گیری به وسیله متخصصان بهد‌اشت روانی و پزشکی به عنوان یک اختلال عصب زیست شناختی و یا اختلال پرد‌ازش زبان تشخیص د‌اد‌ه شد‌ه که به وسیله عملکرد‌ مغز به وجود‌ آمد‌ه است. یکی از پیامد‌های ناکارآمد‌ی مغز شیوه‌ای که افراد‌ مبتلا به اختلال یاد‌گیری اطلاعات را کسب کرد‌ه و پرد‌ازش می‌کنند‌ که از عملکرد‌ عاد‌ی و قابل انتظار برای کود‌ک یا بزرگسالی که می‌تواند‌ بد‌ون مشکل جد‌ی یاد‌ بگیرد‌، متفاوت است. یک اختلال یاد‌گیری ممکن است از لحاظ علمی‌د‌ر حوزه‌های شناسایی کلمه، اد‌راک خواند‌ن، حساب کرد‌ن، استد‌لال کرد‌ن، هجی کرد‌ن ویا کلمه‌بند‌ی نوشتن به وجود‌ آید‌. یک اختلال یاد‌گیری غالبا وابسته به عملکرد‌ غیرعاد‌ی مغز به علاوه د‌ر حوزه گفتار است. یک اختلال یاد‌گیری که د‌ر زمینه علمی‌تشخیص د‌اد‌ه شد‌ه است ممکن است د‌ر زمینه‌های د‌یگر نیز اختلال ایجاد‌ کند‌. به طور مثال فعالیت‌های روزمره یک فرد‌ د‌ر خانه ممکن است از ناتوانی بالقوه حافظه، استد‌لال و یاحل مساله تاثیر بگیرد‌ و وابسته به مشکل عصب زیست شناختی باشد‌. به علاوه ممکن است تاثیر نامطلوبی بر ارتباطات اجتماعی بگذارد زیرا که ضعف فرایند‌ شناختی فرد‌ باعث می‌شود‌ که او د‌ر فکر کرد‌ن و یارفتار د‌چار اشتباه ویا د‌چار کج فهمی‌رفتار د‌یگران گرد‌د‌ (راورکی، 1995؛ تیساتسانیا و همکاران، 1997).
اختلالات یاد‌گیری ممکن است با حالت‌های مختلف ADHD (اختلال بیش فعالی همراه به نقص توجه)، اختلالات رفتاری، ناتوانایی‌های حسی یا د‌یگر شرایط کلینیکی یا عصب‌شناختی هم زیستی د‌اشته که شامل بیماری‌های سلول‌های د‌اسی شکل، د‌یابت‌ها، کم‌وزنی د‌ر هنگام تولد‌، جراحی قلبی نئوناتال، سرطان خونی، تورم لنفاوی حاد‌ و هید‌رو سفال‌ها می‌شود‌ (بریسلاو و همکاران، 2000؛ د‌الن و همکاران، 2006؛ ایسر و تیلمن، 2001؛ جیمسون، 2006؛ هیلینگس فورد‌ و ورنوفسکی، 2004؛ وانگ، 2007). با وجود‌ این به علت ضعف عملکرد‌ و یا مشکلات اجتماعی، مبتلا بود‌ن به اختلال یاد‌گیری باعث افسرد‌گی واضطراب می‌شود‌. اما این اختلال نه یک اختلال یاد‌گیری است و نه به وسیله ی یک اختلال هیجانی به وجود‌ می‌آید‌.

 

انواع ناتوانی های یادگیری :

تشابه اولیه کودکان مبتلا به ناتوانی یادگیری ، عدم قدرت آنها در یادگیری است اختلاف میان این کودکان تنها زمانی خود را نشان می دهد که انواع ناتوانی هایی که به آن مبتلایند طبقه بندی شود . (والاس .مک.لافلین.ترجمه منشی طوسی )

 

ریشه‌ها ی اختلال یاد‌گیری


انواع زیاد‌ی از عملکرد‌های غیرعاد‌ی مغز وجود‌ د‌ارند‌ که می‌توانند‌ منجر به یک اختلال یاد‌گیری شوند‌ که تاکنون تغییرات و علل آن شناسایی و طبقه‌بند‌ی نشد‌ه‌اند‌. به طور مثال نارساخوانی از اختلالات یاد‌گیری‌ای است که روی خواند‌ن و هجی کرد‌ن تأثیر می‌گذارد‌. تحقیقات نشان د‌اد‌ه است که عملکرد‌ غیر عاد‌ی مغز د‌ر پرد‌ازش زبانی- شنید‌اری(مثل پرد‌ازش صد‌اشناسی نام‌گذاری سریع اتوماتیک)د‌ر تعد‌اد‌ زیاد‌ی از افراد‌ مبتلا به نارسا خوانی د‌ید‌ه شد‌ه است (شای ویتز و همکاران، 2002؛ ولف و همکاران، 2000)

 
شواهد‌ی وجود‌ د‌ارد‌ که نشان می‌هد‌ که نام‌گذاری اتوماتیک و سریع و پرد‌ازش صد‌ایی هسته ی پرد‌ازش‌هایی هستند‌ که مهارت‌های خواند‌ن را پیش بینی می‌کنند‌ (کیبی و همکاران، 2003). گرچه بعضی افراد‌ د‌رسیستم د‌ید‌اری مغزشان ساختار متفاوتی د‌ارند‌ (اد‌ن و همکاران، 1996).
تأثیرات نواقص ویژه ی د‌ید‌اری بر روی یاد‌گیری ممکن است به مهارت‌های د‌یگر بسط یابد‌. اختلال ریاضی اختلال یاد‌گیری ای است که روی محاسبه ی ریاضیات و حل مساله تأثیر می‌گذارد‌. تحیقات گوناگونی د‌ر حال انجام است که تعیین می‌کند‌ انواع مختلف عملکرد‌ غیر عاد‌ی مغز است که منجر به اختلال یاد‌گیری می‌شود‌. تحقیق اختلال ریاضی که از تصویر عصبی استفاد‌ه می‌کند‌ به گسترد‌گی تحقیق نارساخوانی نیست. ولی به هر حال مطالعات عصب شناختی به وضوح انواع ناکارآمد‌ی‌های مغز را به اثبات رساند‌ه است (هکت و همکاران، 2001).

 

خصوصیات و ویژگیها :

دانش آموزانی که اختلال در خواندن دارند بعضی از ویژگیهای زیر را از خود نشان می دهند :

- ناتوانی در یادگیری و یادآوری کلماتی که دیده اند.

- آینه نویسی دارند یعنی بعضی حروف کلمات را برعکس از آخر به اول می نویسند. مثلاً کلمه (سارا) را (راسا) می نویسند.

- در هجی کردن کلمات مشکل دارند.

- اشکال در سازماندهی مواد و مطالب نوشتاری

- اشکال در یافتن کلمات صحیح برای برقراری ارتباط گفتاری یا نوشتاری

- قاطی کردن حروف کلمات، معکوس خواندن حروف و کلمات.

- ضعف توانایی در خواندن کلمات، ضعف در حافظه دیداری جهت ارتباط علائم زیانی

- اشکال در تخیل و تجسم کلمات، اشکال در ذخیره سازی و بازیابی اسامی حروف نوشته شده.

- از خواندن لذت نمی برند.

- اشکا لات در نوشتن دیکته، اشکال در اعمال آنچه نسبت به موقعیت های اجتماعی یا یادگیری خوانده شده است.

- خط ناخوانا، پریشانی در استفاده از حروف و جایگزینی حروف همخوان مانند همپازی به جا همبازی .

- نسنجیدگی و بیقراری در استفاده از دست.

ورنون[3] با تحقیقات گسترده عوامل اختلال خواندن را به شرح زیر معرفی کرد :

- عدم آمادگی برای خواندن، عقب ماندگی عمومی رشد گفتار و اشکالات گفتاری

- معلولیت های جسمانی مانند اشکالات دیداری و شنیداری، محدودیت واژه ها

- نیروی زیستن ناکافی، معلولیت های فرهنگی و اجتماعی

- عوامل شخصیتی ( اشکالات عاطفی و سازگاری)، عوامل اجتماعی، عوامل محیطی

- عدم توجه به مدرسه و تغییر مکرر مدرسه یا آموزگار، شرایط نامساعد خانه

- روش های آموزشی ناقص و تشکیلات ناقص مدرسه، محتوای ناکافی متن خواندنی که حاوی ارزش باشد.

- اشکال در درک موقعیت فضایی، عدم برتری جانبی، اختلال در قدرت حرکت

- تشخیص ضعفیف بین تصاویر مشابه

اگر چه بچه ها به طور طبیعی و به طور نرمال می شنوند، اما در نهایت، در ادراک کلمات یا حروف، برای این که آن ها را به نظم، ترتیب و قانون صحیح دربیاورند، با دشواری کامل مواجه هستند.

(ب) را با (پ) چنان قاطی و اشتباه می کنند که کلمات مشابه ساخته شده از حروف های ب و پ شنیداری و بینایی، حتی از نظر دستور آموزشی و پرورشی، کاملاً در هم و پر اشتباه خواهد شد.

هجی کردن به اشتباه صورت می گیرند و حروف یک کلمه را پس و پیش مشاهده

می کنند. اگر چه این دانش آموزان هوش متوسط، هوش نرمال یا هوش فرا دارند، ولی در صورت توجه نکردن به قابلیت های خلاقانه و هنرمندانه ی این بچه ها، آن ها را در مسیر ناتوانی ، نا امیدی و کسب نکردن موفقیت و گنگی در یادگیری های دیگر قرار می دهیم و مشکلات رفتاری و هیجانی غیر واقعی را به عنوان مجموعه ای از اختلالات برای این بچه ها تحفه آور می شویم.

انواع اختلالات خواندن :

طبقه بندی مختلفی از اختلالات خواندن معرفی شده است که مایکل باست [4] افرادی را که دچار اختلال خواندن هستند به سه دسته تقسیم می کند : اول گروهی که اختلال خواندن آوایی دارند. این افراد مجموعه لغات نسبتاً زیاد و قابل توجهی را در ذهن شان ذخیره کرده اند اما هجی کردن آن ها ضعیف است. گروه دوم افرادی هستند که اختلال خواندن ایده ای دارند این گروه می خوانند و هجی می کنند اما در ساختار بینایی لغت اشکال دارند و گروه سوم افرادی که مشکل هر دو گرو ه را دارند.

بعضی متخصصان هم اختلال خواندن را شامل عقب ماندگی ، اختصاصی خواندن ، وارونه خوانی[5] و دیسلکسی رشدی [6] می دانند.

در اختلال خواندن، پیشرفت خواندن نسبت به سن و هوش نارسایی دارد، بیشتر افرادی که اختلال خواندن دارند از هوش متوسط یا بالاتری برخوردارند. به طور کلی اختلال خواندن با نارساخوانی، مترادف است ولی استفاده ی نا مناسب از اصطلاح نارساخوانی باعث شده که مردم آن را به معانی گوناگونی در نظر بگیرند. از انجا که خواندن و املا بسیار به هم مرتبط هستند، کودکانی که اختلال خواندن دارند در املا نیز مشکل دارند.

علل اختلال خواندن :

مشکلات در نارساخوانی به طور خاص ناشی از عملکرد و ساختار غلط مغز در پردازش زبان آوایی و زبان نوشتاری ، بینایی و زبان حرکتی ارتباطی است.

بسیاری از افراد مبتلا به اختلال در خواندن ، شواهدی را در مورد فقدان پیشرفت سلول های مغز نشان می دهند که در نواحی بینایی و شنوایی باعث گسترش مشکلات در خواندن می شود. این ناشی از وجود مشکلاتی در نورون هایی است که یک شبکه در مغز تشکیل داده اند وبه نظر می رسد برای تغییرات زمانی تخصص یافته اند . سلول های مذکور دارای یک سطح مولکولی هستند که با هم ارتباط برقرار می کنند و ارتباطات با یکدیگر را تشخیص می دهند. سیستم ماگنوسلولار، اطلاعات زیادی را به مخچه می فرستد. جالب است بدانیم بعضی افراد مبتلا به اختلال در خواندن، به طور مشخص دست خط آن ها بسیار ناخواناست. مطالعه ی متابولیسم مخچه ی این افراد نشان داده است ، عمل مخچه ممکن است در افراد مبتلا به اختلال در خواندن آسیب دیده باشند و این ممکن است ریشه ی مشکلات آن ها در بدخطی باشد. بعضی دانشمندان علوم اعصاب معتقدند مخچه علاوه بر نوشتن، خواندن و حرکات، در شناخت برنامه ها دخالت دارد. اگر چنین نظریه ای درست باشد، کمبود در عمل مخچه نیز می تواند به مشکلات یادگیری خواندن، نوشتن و تلفظ اضافه شود.

مهمترین علل اختلال خواندن عبارتند از :

- اموزش های نامطلوب خواندن

- مشکلات ادراک شنیداری

- مشکلات ادراک دیداری

- مشکلات مراحل زبان

برخی از کودکان مشکلات عدم توانایی در تمیز شنیداری صداها را دارند که این مشکل ممکن است در نتیجه عفونت گوش که فرد قبلا به آن مبتلا شده، ایجاد شود. برخی دیگر از کودکان ممکن است به صورت مادرزادی دچار ناتوانی باشند. گروه دیگر از کودکان دارای مشکلات تمیز بینایی هستند که ممکن است حروف و کلمات را به صورت واژگون بنویسند. مشکل آنها در ارتباط حروف با یکدیگر است که مربوط به ذخیره ذهنی حافظه بلند مدت آنهاست.

مشکلاتی که بچه هایی که اختلال در خواندن دارند ناشی از ضعف قدرت و عملکرد در مغز آنهاست. در این کودکان چشم ها وگوش ها به صورت عادی عمل می کنند. اما قدرت تمرکز برای سرعت تجسم در حافظه یا تلفظ قبل از اینکه آنها به درجه بالاتری از عملکرد هوش برسند، پایین است. کاریلو معتقد است علت اختلال خواندن، پیموده نشدن سلسله مراتب خواندن است. منظور وی این است که ابتدا پایه زیرین در کودک کامل شود و بعد پایه های دیگر طی شوند.

 


نیاز به ارزشیابی مناسب
ملاک‌های تشخیص یک اختلال یاد‌گیری همزمان با تغییر تد‌ابیر آموزشی و یافته‌های تحقیق تغییر می‌کنند‌. با وجود‌ این‌ها این حقیقت که یک اختلال یاد‌گیری نمایانگر عملکرد‌ غیرعاد‌ی مغز است بحثی د‌ر آن نیست. بنابراین وقتی فرد‌ی د‌رمد‌رسه و د‌ر زند‌گی روزمره با مشکل مواجه است مظنون به یک اختلال یاد‌گیری می‌شود‌ که یک ارزشیابی از توانایی‌های عصب روان شناختی او ضروری است تا نشان د‌هد‌ که کد‌ام عملکرد‌های مغز آن طوری که انتظار می‌رود‌ کار نمی‌کنند‌ و کد‌ام عملکرد‌های مغز به قد‌ر کافی کار نمی‌کنند‌. یک ارزشیابی عصب روان شناختی می‌تواند‌ د‌امنه ی مورد‌ نیاز ارزیابی عملکرد‌ خاصی که اغلب د‌ر اختلال یاد‌گیری مورد‌ بحث است را فراهم کند‌ مثل توجه به توانایی‌های حسی - حرکتی. ارزیابی گسترد‌ه ی به د‌ست آمد‌ه به وسیله ی یک ارزشیابی عصب روان شناختی امکان تشخیص نقاط ضعف و قوتی را که هر د‌و برای تعیین حوزه‌های مد‌اخله مهم‌اند‌ فراهم می‌نماید‌.

 اند‌ازه گیری پاسخ‌ها برای مد‌اخله و رویکرد‌های تشخیصی متد‌اول د‌رامریکا نمی‌تواند‌ جانشین یک ارزشیابی عصب روان شناختی جامع شود‌ (پونسکی، 2007). اطلاعات پایه‌ای د‌ر رابطه با توانایی د‌ید‌اری و کلامی می‌تواند‌ از یک آزمون جامع هوشی(IQ)تفسیر شد‌ه توسط یک متخصص واجد‌ شرایط به د‌ست آمد‌ه باشد‌.

مد‌ارس د‌ولتی متخصصانی را که واجد‌ شرایط اجرا و تفسیرآزمون‌های هوشی‌اند‌ استخد‌ام می‌کنند‌. اگر چه مد‌ارس خصوصی و د‌انشگاه‌ها متخصصان تعلیم د‌ید‌ه برای اجرا و تفسیر آزمون‌های هوشی را استخد‌ام نمی‌کنند‌. علاوه بر این‌که استخد‌ام آن‌ها توسط این مد‌ارس کار کاملاً عجیبی است. با ملاحظه‌ی متخصصان واجد‌ شرایط استخد‌ام شد‌ه د‌ر مد‌ارس د‌ولتی باز هم ارزیابی آنان د‌ر مد‌رسه ای معین قابل اطمینان نیست. بنابراین باید‌ این شغل را مورد‌ به مورد‌ و مد‌رسه به مد‌رسه مورد‌ بررسی قرار د‌اد‌. همان‌طور که متخصصان خوب پزشکی باید‌ خارج از شبکه ی مراقبت‌های اولیه ی بهد‌اشت جستجو شوند‌، متخصصانی هم که برای اجرای آزمون ارزشیابی روان‌شناختی آموزش د‌ید‌ه‌اند‌ بهتر است د‌ر ارزشیابی و مراقبت از کود‌کان و بزرگسالانی که د‌ر مد‌رسه یا د‌انشگاهشان متخصص ند‌ارند‌، تجربه د‌اشته باشند‌.
آزمون‌های محد‌ود‌ که فقط از آزمون IQ و ارزیابی سطوح پیشرفت تحصیلی تشکیل می‌شود‌، اطلاعات کافی از کارکرد‌ مغزی کود‌کان یا بزرگسالان فراهم نمی‌کند‌ تا بالاترین سطح مراقبت استاند‌ارد‌ و مد‌اخله‌های هد‌فمند‌ فراهم گرد‌د‌. د‌ر یک فرد‌ مبتلا به اختلال یاد‌گیری ارزشیابی عصب روان‌شناختی ممکن است به عنوان یک ضرورت پزشکی برای اهد‌اف مورد‌ بررسی و روشن کارکرد‌های مغزی باشد‌.

 اگر شرایط پزشکی د‌یگر وجود‌ د‌اشته باشد‌ ارزشیابی عصب روان‌شناختی فوق العاد‌ه مهم است، اما اگر این شرایط هم نباشد‌ باز ارزشیابی عصب روان شناختی اهمیت د‌ارد‌. مجریان د‌ور اند‌یش بیمه توصیه کرد‌ه اند‌ تا تعیین کنند‌ که آیا خد‌مات ضروری می‌تواند‌ به وسیله ی یک متخصص واجد‌ شرایط د‌ر مد‌رسه ی خصوصی ارایه شود‌.
یک اختلال یاد‌گیری اختلالی مزمن و ماد‌ام العمر است.

تأثیراین ناتوانی می‌تواند‌ روی عاطفه، آموزش وعملکرد‌ حرفه‌ای با توجه به شرایط زند‌گی، ارتباطات میان فرد‌ی و نقاط ضعف و قوت فرد‌ی و به علاوه تأثیر روی جامعه مهم باشد‌. کود‌کان مبتلا به اختلال یاد‌گیری د‌ر مد‌رسه عملکرد‌ بد‌ی د‌ارند‌ و انتظار نمی‌رود‌ که بتوانند‌ د‌یپلم بگیرند‌. اختلال یاد‌گیری می‌تواند‌ تأثیر نامطلوبی روی عملکرد‌ شغلی د‌ر بزرگسالی د‌اشته باشد‌. شناسایی به موقع این محد‌ود‌یت‌ها و توانایی‌های عصب روان شناختی می‌تواند‌ آموزش، شغل و طرح‌های د‌رمانی را تسهیل کند‌. د‌ر هر صورت باید‌ ارزشیابی مناسب صورت گرفته باشد‌.


چه عواملی باعث بروز اختلالات یادگیری هستند ؟

ثابت شده است که علل بروز ناتوانی های یادگیری نسبتا مبهم است برخی از مشکلات کنونی درباره ی مفهوم ناتوانی های یادگیری بازتابی است از ناتوانی ما در اشاره ی دقیق به علل بروز ناتوانی های یادگیری که شاهدش هستیم. روشن است که آگاهانه یا ناآگاهانه مساله علل بروز ناتوانی های یادگیری را به فراموشی و بی توجهی می سپاریم بر حسب درک ما از ناتوانی های یادگیری و نگرش اولیه حرفه ای ما ( پزشکی ، روان شناسی ، تعلیم و تربیتی ) نسبت به ناتوانی های یادگیری ممکن است ما به علل خاصی توجه پیدا کنیم تا آن که به رابطه ی علّی دشواری بپردازیم .

اما تجربه ی گذشته و عمل کنونی به ما ثابت می کند که ناتوانی های یادگیری مفهومی چند رشته ای است و ارتباط بین متخصصان رشته های مختلف در این امر باید برقرار باشد .

الف) عوامل آموزشی

1- تدریس ناکافی و ناصحیح به کودکان

2- عدم فراگیری معلم از مهارت های لازم جهت تدریس درسهای پایه در مدارس

3- توقعات فوق العاده بالا یا فوق العاده پایین معلمان

4- برنامه ریزی و طرح برنامه ی آموزشی ضعیف

5- عدم فعالیتهای برانگیزنده

6- تدریس عملی ناصحیح

7- عدم آموزش مهارت های اجتماعی ، یادگیری و حرکتی و جسمی و
عدم پرداختن به یادگیری های زبان شفاهی

8- استفاده نادرست از روشها و مداد و برنامه درسی


ب) عوامل محیطی

عوامل محیطی بسیاری وجود د دارد که می تواند به پیچیدگی ناتوانی های یادگیری بیفزاید و حتی شاید سبب ساز آن باشد .
- تغذیه بهداشت سلامتی

انگیزش ضعیف توجه ناکافی و ضعف در انجام کار بر اثر گرسنگی و وجود رنگ ها و مزه های مصنوعی در غذاها طبق نظر فاین گولد روی تحرک بیش از حد کودک موثر است .

سرماخوردگی مزمن ، مشکلات تنفسی ، آلرژیها و … در ناتوانی یادگیری کودک موثر است .

سقوط ، آسیب دیدگی مغزی ، ضربه وارد به سر و … در ناتوانی یادگیری موثر است .

- تحریک حسی

کودک در حال رشد نیازمند درون دادهای حسی است تا درباره محیط و خود و هر دو بیاموزد یعنی کودک به تجربه هایی نیاز دارد تا بیاموزد که چگونه بیاموزد .

- تحریک زبانی

زبان به واسطه ی نقشش در تفکر و یادگیری سایر مهارتها در محیط زندگی کودک جایگاه ویژه ای دارد و ممکن است ناتوانی کودک از نبود مدل های درست در اوایل رشد وی سرچشمه گرفته باشد .

- رشد اجتماعی و عاطفی

بسیاری از کودکان مبتلا به ناتوانی یادگیری مضطرب ، نامطمئن و بی اختیار و سرکش هستند که ممکن است این رفتارها با فقدان امنیت طبیعی ، ثبات محبت و گرمی و پذیرش در منزل و محیط مدرسه پیوند داشته باشد .


ج) عوامل روانی

امکان دارد کودکان مبتلا به ناتوانی های یادگیری در عملکردهای روانی پایه چون ادراک ، حافظه و شکل درون به مفاهیم اختلال داشته باشند .


د- عوامل فیزیولوژیکی

بسیاری از متخصصان بر این باورند که علل اساسی و عمده ناتوانی های یادگیری آسیب دیدگی مغزی ، شدید یا جزیی و صدمه وارده به دستگاه عصبی و مرکزی است . ه- عوامل ژنتیکی

شواهدی در دست است که نشان می دهد ناتوانی های یادگیری احتمالا در برخی خانواده ها بیش از دیگران دیده می شود در واقع عوامل ژنتیکی در شمار وسیعی از ناتوانی های یادگیری نقش دارد .


ز – عوامل بیوشیمیایی

اختلال های گوناگون متابولیکی در حکم عواملی هستند که موجب ناتوانی های یادگیری می شوند مثل هایپوگلیسمی ، کم کاری تیروئید و …
و- عوامل پیش ، هنگام و بعد از تولد


ژ- تاخیر رشد

بندر ، دهریش ، جانسکی ، لانگ فود … اظهار می دارند که عدم ظهور علائم رشد برخی از کودکان مبتلا به ناتوانی یادگیری ممکن است از تاخیر رشد برخی اجزای دستگاه عصبی مرکزی سرچشمه گرفته باشد که این گونه کودکان پس از بزرگتر شدن بر این مشکلات غلبه می کنند .


چ- نقص جزیی در کار مغز

به نظر می آید هر گونه نتیجه گیری درباره ی حیاتی بودن آسیب دیدگی مغزی در کودکان مبتلا به ناتوانی یادگیری در بهترین شرایط فقط جنبه تجربی و آزمایشی دارد .

سبب شناسی بیش از هر موضوع دیگر به موضوع پیش گیری تکیه دارد .
اختلالات یادگیری چگونه تشخیص داده می شود ؟

با توجه به تعاریفی که از دانش آموزان دارای مشکلات یادگیری گفته شد به نظر می رسد معلمین از جمله اولین کسانی هستند که متوجه اینگونه دانش آموزان می شوند و پس از اینکه روشهای گوناگون یاد دهی – یادگیری را اجرا می کنند ولی در مورد چنین کودکانی به موفقیت چشمگیری نمی رسند آنان را به مراکز آموزش وتوانبخشی مشکلات ویژه یادگیری هدایت می کنند .

 

تعریف نارسا خوانی ( دیسلکسی ، خوانش پریشی)

واژه ی نارساخوانی[1] مشتق از واژه ی یونانی و به معنای اشکال در خواندن کلمات است . این مسأله نه تنها به معنای مشکل در خواندن کلمات بلکه به صورت گسترده تر اشکال در هجی کردن، نوشتن و دیگر جنبه های زبانی نیز می باشد. فدراسیون جهانی نورولوژی[2] نارساخوانی را این چنین تعریف می کند : اختلالی است که به رغم آموزش متعارف، هوش کافی و وجود امکانات اجتماعی، اقتصادی، فرد در خواندن مشکل دارد. فرد نارساخوان ممکن است در تبدیل سمبل های نوشتاری به گفتار(خواندن) و کلمات بیان شده به سمبل های نوشتاری (هجی کردن و نوشتن) مشکل داشته باشند. دیگر سمبل های زبانی مانند نت خوانی موسیقی و ریاضیات نیز ممکن است دچار آسیب شده باشد. با توجه به این نمااز اختلال بهتر است نارساخوانی به عنوان یک مشکل در پردازش اطلاعات در نظر گرفته شود.

دیسلکسی به طور جامع به معنی اختلال در کلمه خوانی ، نارساخوانی و یا خواندن پریشی به کار می رود. امروزه دیسلکسی به عنوان مهمترین ناتوانی در مجموعه یادگیری قرار گرفته است.

خوانش پریشی یک سندرم آموزشی است فقط با شروع خواندن و نوشتن کودک شروع می شود. همه ی این کلمات (دیسلکسی و خوانش وپریشی و نارساخوانی) مربوط به اختلال در خواندن است.


مراحل ارزیابی و تشخیص در مراکز آموزشی مشکلات ویژه یادگیری شامل:

1- پیشینه کاوی و مصاحبه : که عموما شامل تهیه تاریخچه کلی از زندگی فرد که به وسیله بازنگری پرونده های کودک مصاحبه با والدین ، معلمین و خود کودک تهیه می شود .

2- مشاهدات بالینی : مشاهده گر در حین مراحل ارزیابی اطلاعاتی را از خصوصیات و ویژگیهای رفتاری کودک به دست می آورد که او را در امر تشخیص یاری می دهد .

3- آزمون های رسمی

الف : آزمون روانی شناختی وکسلر :

یک تحول مهم در تشخیص و جایدهی کودکان ویژه دریافتهای جدیدی است که از چگونگی استفاده از آزمونهای روانی ، شناختی بدست آمده است . این گونه ارزیابی و تشخیص ما را به این حقیقت رهنمون می شود که خدمات آموزش و پرورشی باید حوزه وسیعی را دربرگیرد و سعی شود تا دانش آموز که در اکثر حیطه های یادگیری عادی است ولی مشکلات یادگیری خاصی دارد بتواند در کلاس عادی آموزش ببیند و در عین حال به کمک های تکمیلی ویژه دسترسی داشته باشد .

برای نیل به این اهداف آزمون و کسلر یکی از ابزارهای نسبتا گویا و فراگیر است که جهت ارزیابی کودکان با مشکلات خاص یادگیری کاربرد فراوانی دارد .

ب : آزمونهای بینایی مانند: دیداری حرکتی بندر – گشتالت – آزمون ادراکی بینایی فراستیگ

ج : آزمونهای شنوایی وپمن

د: آزمون های پیشرفت تحصیلی : پیشرفت تحصیلی خواندن – پیشرفت تحصیلی نوشتن - پیشرفت تحصیلی ریاضیات

ه : آزمون رشد حرکتی لینکلن- اوزرتسکی

ی : آزمون برتری طرفی

* آیا شخص دارای اختلالات بعد از توان بخشی و آموزش به حالت اول بر می گردد ؟

بعد از انجام مراحل آموزشی و توانبخشی مربی به انجام مجدد آزمونهایی می پردازد تا مطمئن شود که ضعف های دانش آموز رفع گردیده آن گاه طی مشاوره با والدین و آموزگار مربوطه به کار با دانش آموز در مرکز پایان می دهد ، ولی تا مدتها باید اولیاء و معلمین در ارتباط با مربی مرکز بوده و به تبادل نظر بپردازند و همواره کودک را مورد توجه قرار داده و فعالیت های ایشان را کنترل کنند ، در غیر اینصورت اکر تعدیل رفتار از سوی والدین و اولیای مدرسه صورت نگیرد و با این تفکر که کودک درمان شده و دیگر نیازی به مشاوره و راهنمایی ندارد و دانش آموز را رها کنند ممکن است به حالت قبلی بر گردد و مجددا دچار افت تحصیلی و یا رفتاری شود .

مراحل درمان مشکلات یادگیری

درمان اختلال خواندن :

برای افراد مبتلا به اختلال در خواندن درمان های گوناگون وجود دارد . کودکانی که دچار مشکلات خواندن می باشند با توجه به ضعفی که در این مهارت از خود بروز می دهند نمی توانند در برنامه های اموزشی مدرسه پیشرفت هایی حاصل نمایند.

 از لحاظ تاریخی، آموزش خواندن اولین مسئولیت مدارس بوده است . از جمله شیوه ها استفاده از روش ها ی آوایی[7] وکل خوانی[8] می باشند که در شیوه ی اول آموزش مبتنی بر آموزش آواها به صورت جداگانه و نهایتاً ترکیب آنها جهت رسیدن به کلمه و کد برگردانی[9] اطلاعات و معنا می باشد و شیوه ی دوم شیوه ی کل خوانی یا روش ببین و بگو بوده که در این شیوه شکل کلی کلمه ارایه گردیده و کودکان مبتنی بر حافظه ی بصری خود به یادگیری کل کلمه و کد برگردانی آن به یکباره می پردازند که این شیوه در کشور اجرا شده و به لحاظ بازده آموزشی بسیار مفید بوده است.

بهترین روش تلفظ درهنگام خواندن استفاده از وسایل بازی حروف صدادار است. طراحی بازی منجر به یادگیری تفریحی می شود که ذهن را طوری تحریک می کند تا در تمام طول مدت یادگیری کاملا فعال باقی بماند.

قبل از بازی درمانی، استفاده از گفتار درمانی به موازات آموزش اشکال و تفکیک تلفظ صدا وجود دارد که می توانند از این طریق روی صداها مسلط شوند. کارت های بازی آموزشی افراد را قادر به خواندن آسان، موثر و کاربردی خواهد کرد.

فرایندهای سنجش بینایی که در کارت های بازی استفاده شده است، حافظه را برای دیدن موثر و منحصر به فرد صداها پرورش می دهد ، که این تکنیک برای درمان وارونه خوانی است.

هم چنین استفاده از ضبط صوت برای مهارت در صحبت کردن همراه با بازی های تقویت کننده ادراک برای همه کودکان مفید خواهد بود.

هم چنین می توان با برگزاری مسابقه بازی صداها، کسانی که برنده شده و جایزه می گیرند را با انگیزه کرد. برای درمان این نوع کودکان که اختلال در خواندن دارند بعضی از متخصصان کلاسهای تقویتی توصیه کردند که این کلاسها در ناتوانی شدید و اختصاصی یا اولیه با ضایعه مغزی کارساز نیست ولی در انواع ثانوی موثر بوده و کودک به خوبی پیشرفت می کند. برنامه های فردی برای کودک، علاقه آموزگار به نحوه تدریس، تقسیم برنامه ها به اجزای کوچک و تکراری ، گماردن کودک در کلاس پایین تر برای درسهایی که ضعیف است، استفاده از تواناییهای موجود کودک و تقویت آن و ایجاد اعتماد و استفاده از تواناییها برای غلبه بر ناتوانیها و روشهایی که در آموزش عقب ماندگان ذهنی شرح داده شده است مانند اعطای پاداش برای پیشرفتهای مختصر و رفع اضطراب و عدم اعتماد در ناتوانی ثانوی اصول درمان را تشکیل می دهد. بنیادی ترین عامل در درمان معلم است که با فراگیر در مقابل و ارتباط متقابل است. که معلم باید تکالیف که با استفاده از مواد یا روش های خواندن مورد نظر انجام شود تجزیه و تحلیل کند و هم چنین تجزیه و تحلیل فرایندهای ذهنی و سبک های یادگیری کودک و تدارک انواع مواد آموزشی متناسب با نقاط ضعف و قدرت یادگیری کودک، از جمله روشهای آموزشی مفید در خواندن به کودکان نارسا خوان عبارتند از : شیوه ی

تجربه ی زبانی [10] ، شیوه های چند حسی در خواندن [11] آموزش خواندن برنامه ای

شیوه ی تجربه ی زبانی :

شیوه ی تجربه ی زبانی، خواندن را یگانگی جلوه ها و ارکان زبان می انگارد توسعه ی مهارت های خواندن در ارتباط متقابل با توسعه ی مهارت های گوش دادن، سخن گفتن و نوشتن است و مواد خام آن تجربه ها و زبان خود کودک است. این روش برای کودک رغبت انگیز است و باید دانست که زیر بنای آن را فرهنگ لغات بصری و خاطره ی بینایی کودک از کلمات تشکیل می دهد.

شیوه های چند حسی در خواندن :

در این روش ها بر تحریک حس حرکت و لامسه در جوار مسیرهای حس بینایی و شنوایی تاکید می شود. این روش ها معمولا با لمس و ردگیری انگشتی در آموزش سرو کار دارد. معلم کلمه ای را به صورت خوانا و بزرگ و با دست روی صفحه ای از کاغذ می نویسد انگاه از کودک می خواهد که با انگشت خود از ابتدا تا انتهای کلمه را ردگیری کند.

آموزش خواندن برنامه ای :

از مواد آموزشی می توان برای خواندن استفاده کرد. این مواد طوری طراحی شده اند که جنبه ی خود آموزی و خود اصلاحی دارند. چون استفاده از این وسایل حالت خود اموزی دارد، فرایند یادگیری سریعا به پیش می رود و به علت دارا بودن جنبه ی تصحیح سریع اشتباهات، تقویت آنی نیز یکی از مزایای آن محسوب می گردد. برنامه های اجرایی مانند اموزش های گروهی ، قرائت انفرادی و انواع جدید فعالیت انفرادی و گروهی و استفاده از مشاوران از جمله مواردی است که باعث کیفیت خواندن کودکان اختلال در خواندن می باشد.
راهبردهای آموزشی :

بعضی افراد بر این باورند که افراد نارساخوان به علت مشکلات تحصیلی از نظر ذهنی کند هستند برای زدودن این باور نادرست،معلمان می توانند زندگینامه افراد موفقی که در خواندن و نوشتن مشکل داشته اند را برای دانش اموزان تعریف کنند.

همیشه محل نشستن دانش اموزان نارساخوان را مدنظر داشته باشید. قرار دادن دانش اموز نارساخوان در ردیف جلوی کلاس موجب می شود که معلم از توجه و یادگیری او اطمینان حاصل کند. معلم می تواند به دانش آموزان عادی متون خاصی را برای تکلیف برای خواندن بدهد که به صورت آینه نویسی نوشته شده باشند تا بدین ترتیب سایر دانش آموزان را از مشکلاتی که دانش آموزان نارساخوان با آن مواجه هستند آگاه کند، بدین ترتیب آنان با مشکلات دانش آموزان نارساخوان آشنا می شوند. وقتی دانش اموزان دچار اختلال خواندن می شوند معلم نباید از انان بخواهد که سعی بیشتری کنند یا نسبت تنبلی به آنان بدهد. سرزنش معلم آنان را به نومیدی سوق می دهد.

معلم نباید از دانش اموزی که نارسائی در خواندن دارد بخواهد که در کلاس با صدی بلند بخواند ، بهتر است به او اجازه داده شود آرام با خواندن سایر دانش آموزان پیش رود و اگر خواست به او اجازه دهد خواندن دیگران را روی نوار ضبط کند. تکالیف نوشتنی از جمله دیگر مشکلات دانش آموزانی است که نارسائی در خواندن دارند، بنابراین مربی نباید کار ایشان را با کار سایر دانش آموزان مقایسه کند.

برای هر تکلیف نوشتنی، آنان را مورد تشویق و تحسین قرار دهید بدون اینکه به تناسب و کیفیت کارشان دقت زیادی کنید. معلم باید انعطاف پذیر باشد و به دانش آموزان اجازه دهد که گزارشات را روی نوار صوتی ضبط کند و یا از نرم افزارهای کامپیوتری واژه پرداز استفاده کند. به مناسبت هائی باید ترتیبی اتخاذ شود که دیگر دانش اموزان نیز از این امکانات استفاده کنند. این روش باعث می شود که او احساس تنهایی نکند. تشخیص اولیه نومیدی کودکی را که نارسائی خواندن دارد کاهش می دهد. همانطور که سایر کودکان نیاز به تشویق و تحسین دارند، آنان نیز چنین نیازی را دارند و معلم بایستی همواره کودکان را در مقابل کارهای مناسبشان تشویق کند.

تمرینات ساده ومختصر به طوری که در هر زمان آموزش داده شود. هر اشتباهی که کودک انجام می دهد باید توسط خود کودک کار شود تا بتواند بر مشکل خود پیروز شود. ردیابی کردن ، سپس نوشتن حروف و کلمات اشتباه شده و تلفظ آن در حین نوشتن، استفاده مختصر از تمرینات دوره ای پی در پی، طولانی کردن زمان بین جلسات تمرین به طوری که اصول آن حفظ شده باشد.

 

با انجام آزمونهای تشخیص معلوم می شود که کودک در کلام زمینه مواجه با شکست و در چه سطوحی متوقف گردیده است و حدود یادگیری او تعیین می گردد و اینکه مشکل یادگیری او به کدامیک از مسائل ادراک ، حافظه ، زبان ، و … مربوط می شود . سپس یک طرح آموزشی انفرادی (IEP) بر اساس زمینه های قدرت و ضعف کودک تهیه و تنظیم می شود ( فریار - رخشان )


در فرایند درمان مربی :

- رابطه ی حسنه بین خود و کودک برقرار می کند .

- کودک را در جریان کار و موفقیت ها و شکست هایش قرار می دهد .

- درمان را از پایین ترین مرحله ای که کودک در آزمون ناموفق بوده آغاز می کند و از اسان به مشکل کار می کند تا مهمترین نکته که بالابردن خودپنداره ی کودک است تقویت کند .

- بیشتر برنامه های درمانی را به صورت بازی ارائه می دهد .

- فعالیت های یک مرحله را به اتمام می رساند و سپس وارد فعالیت های مراحل بعد می شود

( جزوه دلاکاتو )

فعالیت های لازم در زمینه مشکلات تحولی

الف : پرورش دقت و توجه

- دقت دیداری

- دقت شنیداری


ب : پرورش حافظه
- حافظه دیداری

- حافظه شنیداری

- حافظه لمسی – حرکتی

ج : پرورش ادراک

- ادراک دیداری

- ادراک شنوایی

- ادراک لامسه ای – حرکتی

- ادراک حس به حس


د: پرورش تفکر
- باز شناسی شباهت ها و تفاوت ها

- بیان مفهوم

- حل مساله

- طبقه بندی

ه : پرورش مهارتهای زبانی
- آموزش زبان شفاهی دریافتی

- آموزش زبان شفاهی تلفیقی

- آموزش زبان شفاهی – بیانی
فعالیت های لازم در زمینه تحصیلی :

عبارتند از مشکلات خواندن ، نوشتن ، بیان شفاهی ( هجی کردن ) و ریاضیات .

مربی برای رفع مشکلات فوق ابتدا فعالیت هایی که در زمینه ی تحولی ذکر شد را بررسی کرده نقاط ضعف تحولی او را پیدا می کند و برنامه ی درمانی خود را از فعالیت های تحولی آغاز می نماید سپس ضعفهای آموزشی که ممکن است دانش آموز داشته باشد را با استفاده از روشها و الگوهای تدریس مناسب رفع می نماید .

 

نتیجه گیری :

اختلال در خواندن، بسیار متداول و در عین حال برای کودکانی دردآور است که این بیماری را دارند و نمی توانند دریابند که چرا خواندن برایشان دشوار است. درحالی که می دانند، به اندازه ی دوستانشان باهوش اند.

بسیاری از کودکان اعتماد به نفس خود را از دست می دهند و این می تواند آن ها را به ناتوانی ، تهاجم و حتی بزهکاری هدایت کند. هم چنین بسیاری از افراد مبتلا به بیماری اختلال در خواندن سعی می کنند که توانایی های بالای خود را در زمینه های دیگری مثل ورزش ، علم ، کار با رایانه، خرید و فروش و یا هنر نشان دهند.

در واقع مشکلات ابتدایی آن ها با خواندن ، باعث نشده است از دست دادن تمام آرزوها و اعتماد به نفسشان را از دست بدهند نه تنها دریافتن علل بیولوژیکی این بیماری ، بلکه کمک به پیشگیری از آن نیز دشوار است. درک روش بهتر خواندن می تواند ، ما را به راهی برای پشت سر گذاشتن و درمان این مشکل هدایت کند.

 مربیان آموزش همراه با مادران و پدران و متخصصان بتوانند از اقدامات عملی صحیح به کاهش رنج و درد این بچه ها کمک کنند و به وسیله راهبردها به کودکانی که اختلال در خواندن دارند کمک کنیم تا خواندن را به صورت هرچه بهتر یاد بگیرد. خواندن مهارتی است ضروری که معلمان بایستی اطلاعات بسیار وسیعی در آموزش خواندن داشته باشند.

                           

منابع :

1-اچ ایلوارد ، الیزابت – ار براون ، فرانک ترجمه برادری ، رضا ، تشخیص و ساماندهی ناتوانی های یادگیری ، ناشر ، سازمان آموزش و پرورش استثنایی ، چاپ اول ، زمستان 77.
2- تبریزی ، مصطفی ، درمان اختلالات خواندن ، انتشارات گفتمان خلاق ، چاپ اروین، چاپ اول 1380.
3- دلاکاتو ، کارل ، ترجمه سرحدی زاده ، فاطمه ، اختلال خواندن ، چاپخانه پرتو ، تهران چاپ اول 1368.
4- فریار ،اکبر ، رخشان ، فریدون ، ناتوانی های یادگیری .
5- کرک ، ساموئل ، چالفانت ، جیمز ترجمه : رونقی ، سیمین ، خانجانی ، زینب ، وثوقی رهبری ، مهین، ناشر: سازمان آ.پ استثنایی ، چاپ اول زمستان

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و نهم آذر 1390ساعت 0:1  توسط محمد رحیمی  | 


Learning Disabilities - Dyslexia

What is Dyslexia?

Dyslexia is a language-based learning disability, which results in the person having difficulties with reading, writing, spelling and sometimes speaking.  Short-term memory, mathematics, concentration, personal organisation and sequencing may be affected.

In dyslexic people, the brain has been wired to process information differently. It doesn't mean that a dyslexic person is slow, disabled or not motivated to learn.  On the contrary, dyslexic people can be quite brilliant in other areas and many famous, successful people have been identified as dyslexic.

In fact, dyslexia can be seen as a gift. "Dyslexic people are visual, multi-dimensional thinkers. We are intuitive and highly creative, and excel at hands-on learning. Because we think in pictures, it is sometimes hard for us to understand letters, numbers, symbols, and written words.

We can learn to read, write and study efficiently when we use methods geared to our unique learning style."(source Ron D Davis, www.dyslexia.com)

As parents and teachers, we need to be able to identify dyslexia and be able to change our teaching strategies to accommodate the different needs of these children.

Common Signs of Dyslexia

If a person displays difficulties in the following areas, testing for dyslexia is recommended.

·         writing letters in the wrong order or back to front

·         sounding out words

·         identifying the correct sounds of letters

·         pronouncing words properly

·         spelling words

·         learning alphabet, numbers, days of the week, months of the year - basic sequencing information

·         reading with age-appropriate speed and accuracy

·         reading comprehension

·         learning number facts

Not all signs occur in all dyslexics and the severity can vary from mild to severe. Formal testing is the only way to truly determine whether or not a person is dyslexic.

Treatment

Dyslexia cannot be cured and it's a life long condition.  But the difficulties it presents can be overcome with the right teaching. Early identification and intervention is the key to helping dyslexics overcome their difficulties and achieve success in school and in life. 

Practical ideas for managing Dyslexia

Research has shown that a multi-sensory approach is the most effective way to teach the dyslexic student.  Multi-sensory means using all of the senses to process information, particularly including touch and movement.  Dyslexic children need the extra information they gain from feeling and moving to help make sense of the information going in.  For instance, when learning to write letters, it's not enough for them to see it.  They will need to trace the shape with their fingers, feel the shape of it as well as seeing or hearing it.

The following ideas can also help:

  • Early exposure to oral reading, writing, drawing and practice to encourage development of print knowledge, basic letter formation and recognition skills and linguistic awareness (the relationship between sound and meaning)
  • Practice reading different kinds of texts (i.e., books, magazines, advertisements, comics)
  • Multi-sensory, structured language instruction and practice using sight, sound and touch when introducing new ideas
  • Modifying classroom procedures to allow for extra time to complete assignments, help with note-taking, oral testing and other means of assessment
  • Using books-on-tape and assistive technology such as screen readers and voice recognition computer software

Help with the emotional issues that arise from struggling to overcome academic difficulties.  

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و چهارم آذر 1390ساعت 22:8  توسط محمد رحیمی  | 

قسمت اول:

موفقیت زندگی روزانه ی ما تماماًً به میزان تمرکز ما برامور روزانه ارتباط دارد. اگر شما قادر باشید به هنگام کار فقط روی کارخود، به هنگام ورزش صرفاً روی انجام حرکات، درهنگام مطالعه فقط روی موضوع کتاب و به هنگام انجام فعالیت هنری ازقبیل موسیقی، نقاشی، خطاطی و . . . به فعالیت هنری خود توجه و تمرکز کنید، عملاً موفقیت شما به میزان چشمگیری افزایش می یابد.

 تمام نوابغ جهان کسانی بودند که از قدرت تمرکز فوق العاده ای برخوردار بودند. آشفتگی و شوریدگی ذهنی، عملاً شما را به هیچ عنوان موفق نمی کند. وقتی کارمی کنید به خانواده می اندیشید، وقتی درخانواده به سرمی برید ازشغل خود نگرانید و وقتی ورزش می- کنید در اندیشه ی تحصیل هستید و وقتی درس می خوانید فکرتان هزارسو می رود. این عملاً اتلاف وقت و مؤثر نبودن است.

 همه ی فعالیت های انسان برای توفیق، نیازمند تمرکزاست. اما ازسلسله فعالیت های نیازمند تمرکز، مطالعه جدی ترین فعالیتی است که تمرکزدرآن نقش اساسی و محوری دارد.

خود شما بارها متوجه شده اید که پس ازمدتی که ازمطالعه تان گذشت چشمانتان روی کلمات و خطوط می دود بی آنکه حواستان به آن باشد وهمین طورشاید چند خط و یا چند صفحه را دنبال کنید و یکباره متوجه شوید حرکت چشمانتان صرفاً از زوی غریزه و عادت بوده، فوراً به عقب برمی گردید و شروع به خواندن دوباره می کنید، اما کمی جلوترمشکل تکرار می شود. این موضوع شما را بسیارخسته و کسل می کند، وقت زیادی را ازشما می- گیرد و کم کم میل به مطالعه درشما کم می شود. گاهی اوقات هم به کلمه ای از کتاب خیره می شوید و درافکارخود غوطه می خورید. پیش ازهرچیزمطمئن باشید که این مشکل و مسئله ی شما نیست و همه ی افرادی که به نوعی با مطالعه و کتاب سروکاردارند ازاین موضوع دررنجند.

برهمین اساس بخش عمده ای ازاین کتاب به راه های بهبود تمرکز درهنگام مطالعه وهنگام حضوردرکلاس می پردازد که صد البته مطالعه و عمل به آن برای تمرکز، آرامش، و شادمانی و موفقیت به همراه خواهد داشت.

 درآخرذکراین نکته ضروری است که تمرکزحواس یک مهارت بی چون و چراست که نیازبه فراگیری تکنیک ها و تمرین مستمر دارد.اینکه شما روش های کاربردی معرفی شده در این وبلاک را چند روزی تمرین کنید و بعد رهایش کنید نتیجه همان می شود که اکنون به آن گرفتارید: " عدم تمرکزحواس". تمرینات را با صبر و حوصله و متانت کافی انجام دهید. شتاب زده عمل نکنید و منظم و آرام به پیش بروید.

 تمام استعدادهای بالقوه ی انسانی را می توان به صورت بالفعل درآورد و پرورش داد و به عالی ترین درجه ی خود را رساند.

مثلاً یک بند باز ماهر را درنظربگیرید. اوهم وقتی متولد شد مانند همه ی کودکان طبیعی دیگر، توانایی حفظ تعادل را به دست نیاورده بود. مدت ها طول کشید تا او بتواند بنشیند و دروضعیت نشسته تعادل به دست آورد، بایستد و در وضعیت ایستاده تعادل به دست بیاورد. راه برود و درحال راه رفتن تعادل خود را حفظ کند. درست مانند همه ی کودکان طبیعی دیگر. اما او با تمرینات مداوم و مکرر، استعداد حفظ تعادل خود را آن قدرپرورش داد که به یک مهارت تبدیل کرد. حالا او آنقدرتوانایی حفظ تعادل دارد که می تواند به راحتی روی یک بند حرکات پیچیده انجام دهد و تعادل خود را حفظ کند و ما را به وجد بیاورد.

 حافظه و تمرکزهم دو استعداد همگانی هستند که می توانند پرورش پیدا کنند و به مهارت های ویژه تبدیل شوند.کسانی که قادرند ضرب و تقسیم اعداد چند رقمی را درکوتاه ترین زمان ممکن انجام دهند، کسانی که می توانند با یک باردیدن، شنیدن، حس کردن یا خواندن، آنچه را که آموخته اند، تا زنده اند به خاطر داشته باشند و همه ی کسانی که ما آن ها را استثنائی و عجیب و غریب می دانیم، افرادی کاملاً معمولی هستند که یک یا چند استعداد طبیعی وهمگانی خود را تا این سطح پرورش داده اند. امروز حتی خلاقیت، که حدود صد سال پیش یک استعداد کاملاً ذاتی تصورمی شد، یک استعداد کاملاً پرورش یافته محسوب می شود.

 پس کاملاً ایمان بیاورید و باورکنید که به راحتی قادرید استعداد خدادادی تمرکزفکر را در خودتان پرورش دهید و نسبت به وضعیت کنونی، آن را بهبود بخشید. حتی اگرامروز فکرمی کنید که سن شما بیشترشده و یا درزندگی خود مشکلات جسمی، عاطفی و محیطی فراوان دارید، بازهم مطمئن باشید که می توانید ازقدرت تمرکزعالی برخوردارشوید به شرط آنکه روش به کارگیری صحیح این استعداد بالقوه را فرا گیرید.

.... پس خود را باورکنید دنیا به استعداد شما نیاز دارد   

 منتظر ادامه مبحث باشید

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و چهارم آذر 1390ساعت 21:58  توسط محمد رحیمی  | 

آیا می دانید ۸۵درصد تا ۹۰درصد دانش آموزان دارای اختلالات ویژه یادگیری مشکلات خواندن دارند؟

آیا می دانید ۲۵درصد ناکامی تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی از نارساخوانی است؟

آیا می دانید ۶۰درصد کودکان و دانش آموزان دارای اختلالات ویژه یادگیری مشکلات زبانی از نوع معنا شناسی  و شنوایی دارند؟

آیا می دانید ۱۰درصد کودکان و دانش آموزان دارای اختلالات ویژه یادگیری مشکلات ادراک بینایی و مهارتهای حرکتی دارند؟

آیا می دانید۴۰درصد ترک تحصیل کنندگان را دانش آموزان دارای اختلالات یادگیری تشکیل می دهند؟

آیا می دانید ۳۰درصد کودکان و دانش آموزان بیش فعال و کم تمرکز دارای اختلالات ویژه یادگیری دارند؟

نویسنده محمد رحیمی

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم آذر 1390ساعت 18:47  توسط محمد رحیمی  | 

عامل بیش فعالی،تاخیر تکاملی در مغز کودکان است.

 طبق اخرین اطلاعات  وپژوهش های به دست امده؛ تاخیر تکاملی در مغز کودکان عامل  بیش فعالی در انهاست که 85% ان در 12 سالگی و 5% ان در  بزرگسالی جبران می شود.تاخیرتکاملی ADHDتا سه سالگی است بطوریکه اول در نواحی حسی – حرکتی در مغز فعال می شوند سپس نواحی شناختی که در مقایسه بین 223کودک بیش فعال و کم تمرکزADHDبا 223 مودک عادی و عکسبرداری MRIبچه های عادی به کنترل مهارتهای خود در هفت ونیم سالگی می رسند ولی کودکان بیش فعال کم تمرکز در سن ده ونیم سالگی .(2007)

 به عقیده مولف و اکثر روانشناسان کودکان بیش فعال بسیار لجباز ،کم تمرکز و ناارام بوده و نوبت را رعایت نمی کنند،به محرکها مثل سر و صدا و بو بسیارحساسند، زیاد صحبت می کنند، تکالیفشان رابه درستی انجام نمی دهند و در نوشتن تکالیف و  مشق ،اشتباهاتی حاکی از بی توجهی دارند،به راحتی سیر نمی شوند  و به میزان کافی نمی خوابند.

 کودکان بیش فعال معمولا ناملایمات و عدم تمرکز خود را  بیشتر در این سن که فعالیت های انها نمود بیشتری دارد ،بروز می دهند وی درباره مراقبت و توجه بیشتر به این کودکان توصیه کرد :

-           کودکان بیش  فعال باید در کلاس ردیف اول نشسته تا معلم توجه بیشتری به انها  داشته باشد .

-           به این کودکان باید تکالیف کوتاهی (2تا3 سؤال ) داده شود.

-          باید به کودکان بیش فعال تأکید شود تا قبل از  تعطیل شدن مدرسه ،وسایلشان را در کیفشان قرار دهند؛زیرا بی دقتی  انها باعث جا گذاشتن ابزار و وسایلشان نیز می شود.

 توصیه به مادران این کودکان:

-           باید در منزل به کودک بیش  فعال خود تمریناتی چون ،چه کسی زمان بیشتری ارام می نشیند و اینکه در موقع نوشتن مشق در منزل، مادر، یک ربع انجام دادن تکالیف و  بعد از ان پنج دقیقه استراحت را برای کودک مقرر کند و در زمان بروز  ناملایمات و بی قراری های او تنبیه  ومحرومیت مناسب صورت گیرد اما از تنبیه بدنی و امر و  نهی مستقیم پرهیز شود.

 علل به وجود امدن بیش فعالی در کودکان :

-          عوامل ژنتیکی

-          عوامل روانی

-          عوامل اجتماعی

-          عوامل ایجاد محدودیت

-          عوامل حوادث پر استرس

-          عوامل  نقص مزاج

-          عوامل تغذیه ای

 هشداراساسی و زنک خطر: چنانچه این کودکان در مان نشوند در بزرگسالی به دلیل  اینکه همیشه در معرض تنبیه بوده اند، دچار اختلالات افسردگی و افت  تحصیلی می شوند.

اختلال نقص در توجه(add )به چه معناست؟

اختلال نقص در توجه( (add  بر گرفته از (attention deficit  disorder)   میباشد. در سومین راهنمای تشخیص و اماری بیماری روانی(dsmiii)  (انجمن روانپزشکان امریکا1980) از اختلال نقص در توجه (ADD)اصطلاحا به عنوان کمبود نامناسب توجه به رشد(بی توجهی)همراه با ضعف در  کنترل تکانه ها یاد شده است که از فراوان ترین اختلالات در میان کودکان  دارای اختلال در یادگیری می باشدکه موجب کاهش کارایی انان در  مدرسه می گردد. مشاهدات نشان می دهد کودک در تمرکز و توجه بر روی تکلیف طرح شده ،با شکست مواجه می شود و نمی تواند سر و  نگاهش را به سمت معلمی که در حال اموزش به اوست جهت دهد یا  در دنبال کردن دستورالعمل ها شکست میخورد از طرف دیگر ادامه کار بر  روی یک تکلیف معین،تعیین جهت نگاه و سر ،حالت چهره ،مراقب و گوش  به زنگ و اجرای دستورالعمل ها و موفقیت در عملکرد نشان دهنده رفتار  توجه کودک است.

 چگونگی تشخیص اختلال نقص در توجه(ADD)  مطابق(dsmiii)به منظور تشخیص اختلال نقص در توجه می بایستی

 کودک ملاک های بی توجهی نظیر(شکست در به انجام رساندن کارهایی که شروع کرده است،شکست در گوش کردن، حواسپرتی ،مشکل در  (تمرکز یا دقت در انجام یک بازی)و تکانش از قبیل انجام اعمال قبل از تفکر از کاری به کار دیگر پرداختن، مشکل در سازماندهی،نیاز به کنترل کننده، فریادهای ناگهانی در کلاس،مشکل در منتظر ماندن)را داشته باشد.

 از انجایی که عناصر تشخی ADD,یافته های حاصل از نقایص رشدی، توجه و کنترل ضعیف تکانه ها می باشد به همین دلیل یک معیار واحد  برای شناسایی قطعی ADD وجود ندارد بلکه فقط به وسیله گرداوری اطلاعات از منابع مختلف است که می توان به تشخیصdd Aدست یافت والبته به این تشخیص هم نمی توان صددر صد اطمینان داشت.از طرف  دیگربا وجود اینکه تشخیص به ظاهر ساده می باشد,اما درواقع روند  تشخیص بسیار مشکل و پیچیده است .زیرا در هنگام تشخیص بسیار  مشکل است که تعیین کنیم ,ایا ناکامی کودک در انجام کاری ناشی از  کوتاهی دامنه توجه و عدم هماهنگی ان با سطح مهارت های شناختی  بوده یا اینکه نوعی تاخیرکلی  شناختی موجب شده است که کودک  درجاتی از عدم توجه را از خود نشان دهد.اثبات وجود ارتباط میان سطح  توانایی های شناختی و دامنه توجه در کودکان دارای تاخیر ذاتی(مثلا  عقب ماندگی ذهنی)فرایندی بسیار ساده است .ولی همین فرایند در کودکانی که از نظر عملکرد کاملا عادی باشند بسیار مشکل و پیچیده  خواهد بود. باتوجه به این که موضوع مورد نظر فراخنای توجه کودک در منزل  و مدرسه  می باشد متخصصین باید ارزش بیشتری برای گزارشهای  معلمین و والدین نسبت به مشاهدات خود در حین ازمون قائل شد ایا اختلال Addبا اختلالا ت یادگیر ی ارتباط دارد؟ بعضی اوقات Addدر کودکانی که عملکرد تحصیلی ضعیفی دارند. دیده می شود،ولی ممکن است این کودکان علائم اختلالات ویژه یادگیری  نداشته  باشند.بسیاری از کودکانی که در زمینه های اصلی, تحصیلی,زبان(خواندن  ریاضیات نوشتاری)دارای مهارت های برتر هستند ممکن است در مدرسه عملکردی ضعیف داشته باشند.علت ان را می توان ناشی از اختلالات  کودک در نشستن پشت میز،کامل کردن تکالیف و سازماندهی شخصی دانست.

 به منظور تعیین اینکه ایا Addمشکلی در ارتباط با ناتوا نی یادگیری می  باشد ،لازم است که گروه متخصصی که با این افراد در ارتباطنداطلاعات  حاصله از منابع گوناگون رابا هم ترکیب نمایند.در این میان بیشترین تاکید  بر اطلاعات حاصله از محیطی است که کودک در انجا دست به عمل  می زند(نظیر مدرسه و منزل)و ارزیابی متخصصین در درجه دوم اهمیت  قرار دارد.انهم به این دلیل که ممکن است کودک وقتی به طور انفرادی  وتک با ازمونگر مواجه می شود ،علائم رفتار تکانشی و حواسپرتی را  از خود نشان ندهد. معلمان بسیاری می توانند کودکانی را به یاد اورند که به دلیل نقصان  توجه از پیشرفت در مدرسه باز مانده اند .در مواردی که نقصان در رفتار توجه جزئی است,ممکن است اختلالاتی در یادگیری ایجاد شود و یا بر  عکس کودک با اختلالاتی در این زمینه مواجه نشود به هر حال وقتی کودک مبتلا به نقصان شدید توجه است این مشکل می  تواند اثرات مخربی بر یادگیری او داشته باشد . اختلال کمبود توجه از عوامل موثر در اختلالات یادگیری در نظر گرفته شده  است .منظور ان است که گاهی اختلال توجه و اختلال یادگیری به طور  همزمان در یک کودک اتفاق می افتد.

 نقص توجه بدون بیش فعالی

 رفتار کودکی که نقص توجه بدون بیش فعالی دارد مشابه رفتار کودکان  بیش فعال است جز انکه این کودکان بیش فعال نیستند ولی کیفیت هر  دو اختلال یکسان است .به هر حال اختلال نقص توجه بدون بیش فعالی  خفیف تر است. کم فعالی یکی دیگر از اشکار ساز های کاستی توجهی است.کم توجه  برعکس بیش فعالی است.در این شرایط کودک از محیط کناره گیری  می کند.رفتارش با فقدان پاسخ به محرک های محیطی مشخص می  گردد. احتمال دارد حد نهایی این اختلال به صورت اوتیسم جلوه گر شود ممکن است کودکان کم سن تر در رویای روزانه به سر برند که در این  صورت تکالیفی که برای انها طرح شده است ، امل نمی کنند ویا به ندرت  در گفتگو ها و بحث با سایر کودکان شرکت می کنند .  ارزیابی و بررسی روانشناختی اختلال Add در ارزیابی های طبی, روانشناختی و اموزش ویژه ,کودک دارای اختلال  نقص در توجه ممکن است علائمی از مشکل در توجه و تداوم کار  ،درخواست های مکرر برای تکرار سوالات و دستورات شفاهی حواس  پرتی در مقابل محرکات دیداری و شنیداری ،توضیحات بی ربط ,یا تلاش  برای مربوط کردن تجربیات و تمایلات شخصی که به وسیله محرکات  گوناگون ازمون به یاد اورده شده اند،را نشان می دهند. ممکن است علائمی از عدم توجه حین انجام ارزیابی های رشد عصبی  به صورت بی ثباتی در انجام ازمون های مربوط به حافظه شنیداری ،نظیر  مواردی همچون تعویض اعداد در ازمون فراخنای اعداد و یا عملکرد  تکانشی دیده می شود. جزئیات تکانشی addممکن است به صورت تمایل برای بیان اولین  پاسخی که به ذهن می رسد،انجام دادن تکالیف قبل از کامل شدن  دستورات و قاپیدن مواد ازمون،قبل از اینکه ازمونگر انها را ارائه دهد. دیده می شود.

 در بررسی روانشناختی هنگامی می توان الگوئی از حواسپرتی مفرط را  طرح کرد که کودک در خرده ازمونهای محاسبه عددی ,فراخنای اعداد , و رمز نویسی در ازمون wisc-rو نیز در خرده ازمون های شناخت صورت  ها،حرکات دست،یاد اوری اعداد,ترتیب کلمات و حافظه فضایی مربوط به ازمون k-abcنمرات پائینی به دست اورد.چنین خرده ازمونهایی که از  توانایی کودک در تمرکز و توجه تاثیر می پذیرد,ممکن است تحت تاثیر  سایر عوامل نامربوط قرار بگیرد.به همین دلیل نمی توان از یک الگوی  عملکرد ضعیف در چنین خرده ازمون هایی به عنوان شاخص اصلی برای  تشخیصAddاستفاده کرد.

 مشکل در مهارتهای مطالعه یا مهارتهای سازماندهی

 کودکان مبتلا بهadd اغلب علائمی از مشکل در مهارتهای مطالعه یا  سازماندهی از خود نشان می دهند ،البته چنین اختلالاتی در سایر  کودکان دارای اختلالات یادگیری نیز مشاهده می شودهمانند تشخیص  Add  منابع اصلی و اولیه برای جمع اوری اطلاعات جهت شناسایی  اختلالات مطالعه و مهارتهای سازماندهی ،شامل معلمین والدین وگاهی  خود دانش اموز می باشد.پاسخ والدین ،معلمین  و خود کودک به سوالاتی  در مورد چگونگی انجام تکالیف(شامل میزان تکلیف ,زمانی که  برای کامل  کردن تکالیف صرف می شود,نیاز کودک به وجود یک کنترل کننده)دلایل  کمی نمرات (ناشی از پائین بودن میزان امادگی در امتحان ,شکست در  تکمیل یا انجام تکالیف در منزل یا تکالیف کلاسی و غیبت از کلاس)و نیاز  کودک به نظارت در مدرسه و منزل به منظور اثبات وجود مشکل در مهارت-  های مطالعه و مهارت های سازماندهی دارای اهمیت بسزایی می باشد سایر اطلاعات تکمیلی نیز ممکن است از طریق مشاهده کودک در حین  انجام ازمون و نیز از طریق نتایج خرده ازمون ها ی خاص هوش که نیاز به  توانایی مطلوب در طرحریزی دارند کسب گردد.

  اختلالات رفتاری ویژه 

     بسیاری از اختلالات رفتاری که توسط والدین و مربیان مطرح می شود در  واقع تجلیات واکنش کودک نسبت به اختلالات ویژه یادگیری،addو اختلالات  عاطفی می باشد. راهبرد هایی که به منظور مقابله با اختلالات ها و  اختلالات مورد استفاده قرار می گیرد( نظیر خدمات اوزشی ویژه, درمان  دارویی ,روان درمانی )عموما باعث بهبود رفتار کلی کودک و کاهش میزان  اختلالات رفتاری ویژه می گردد.بسیاری از اختلالات رفتاری ویژه به  تکنیکهای تعدیل رفتار به خوبی پاسخ می دهند.از این رو مقتضی  است که اختلالات بسیار بارز کودک در منزل(نظیر اختلالات در اجرای  دستورات مشکل در حاضر شدن برای مدرسه ،کج خلقی,پر خاشگری  زیاد نسبت به همسالان)و مدرسه(نظیر اختلالات در انجام تکالیف  ,حرف زدن بی اجازه,سرگردانی در کلاس و دیر حاضر شدن در  مدرسه)شناسایی شود.

 مصاحبه های انجام شده با والدین و معلمین بهترین منابع جهت  شناسایی چنین اختلالاتی هستند . در صورت امکان باید سعی شود که ماهیت مشکل شناسایی شده,  ,تعیین شود که در چه مقعیت مکانی و زمانی معمولا این رفتار ها دیده  میشود؟

 عوامل تسریع کننده انها چه هستند؟از چه راهبرداهایی برای کنترل  این رفتارها استفاده می شود؟ این راهبرد ها تا چه حد مفید بوده اند؟

 اختلالات خانوادگی

 وجود کودک ناتوان در یادگیری خصوصا کودکی که علائم ADDنیز دارد   میتواند اثرات نامطلوبی بر زندگی خانوادگی داشته باشد .والدین و  معلمین ممکن است احساسکنند که کودک تنبل بوده و به اندازه  استعداد هایش کار نمی کند ،عملا در انجام دستورات سهل انگاری  نموده و خود رای و لجوج است.

 برخی از والدین به جای حمایت از کودک برای مقابله با اختلالاتش  ،وی را به دلیل عملکرد ضعیف در فعالیت های تحصیلی مورد سرزنش   تحقیرقرار می دهند و در مقابل نیز عده ای دیگر از والدین ،خود را به  علت اختلالات فرزندشان مورد سرزنش قرار داده و با ازاد گذاشتن  کودک کمک بیش از اندازه به وی در انجام تکالیف یا منع فرزندشان از  رفتن به مدرسه،دست به جبران بیش از اندازه می زنند.

 همانطور که کودک بزرگتر می شود والدین نیز انتظار دارند که مسولیت  پذیری بیشتری در رابطه با انجام تکالیفش داشته باشد ,اما در عمل با  مشاهده ی شکستهای فرزندشان ،دچار دلسردی می شوند. بچه ها  هم علیرغم اینکه در انجام تکالیفشان نیاز به کمک دارند,ولی از دخالت  والدین رنجیده خاطر می گردند.

 شناسایی اختلالات خانوادگی اصولا بر اساس اطلاعات جمع اوری شده از مصاحبه با والدین و کودک صورت می پذیرد. لازم به یاداوری است که  کارکنان مدرسه نیز می توانند اطلاعاتی در مورد اختلالات خانوادگی  کودک ارائه دهند.ازمونهای فرافکن اطلاعات ارزشمندی در مورد خانواده  دانش اموز در اختیار گروه قرار می دهد.

 ایااختلال Addبا بالا رفتن سن افزایش پیدا می کند؟

 گاهی اوقات متخصصین به طور غلط به والدین خاطر نشان می کنند که  علائم Addدر بعضی از سنین خاص ،به ویژه در سنین بلوغ افزایش می  یابد .البته ممکن است که چنین مساله ای به طور کلی واقعیت داشته  باشد .ولی به قطعیت ان نمی توان اطمینان داشت. بهترین روش  مواجهه با چنین وضعیتی این است که میزان نیاز کودک به درمان را به  طور دوره ای تحت کنترل قرار داد .به منظور محدود کردن اثرمتغیر های  روز مره  در  اجرا به جز در موقعیت های کاملا مشخص ،لازم است که  بررسیها حدود یک تا دو هفته ادامه پیدا کنند. چنانچه با این روش  مشخص شود که لازم است فرد به درمان داروی خود ادامه دهد,می  توان اعتراضات قانونی در رابطه با مصرف نامحدود دارو را پاسخ گفت.

 راهبرد ها

 الف:انطباق های محیطی

 همه اطفال به نظارت و ثبات نیاز دارند اما کودکان دارای نقص توجه  معمولا نسبت به بچه های همسن خود زمان بیشتری به نظارت و  ثبات نیاز دارندگاهی این کودکان نشان می دهند که کاملا قادر هستند  عملکردی مطابق سن خود داشته باشند و همین امر موجب می شود  که والدین و معلمین رفتار نامطلوب کودک را کاملا عمدی تلقی کنند  وگاه همین کودکان(خصوصا در هنگام بلوغ ) از این که والدین یا معلمین  در کارشان دخالت می کنند ناراحت شده مایل هستند که کارها بر  عهده خودشان گذاشته شود ، ولی به دلیل نداشتن توانایی  سازماندهی،اغلب عملکرد انها با موفقیت همراه نیست .

 معلمین و والدین لازم است بدانند ،Addاصولا یک اختلالات با اساس  عصب شناختی بوده و در توجه کردن ،اجرای دستورات،سازماندهی  فردی و سازماندهی مواد،تکمیل کارهایی که بر عهده فرد گذاشته  شده ،تمرکز حواس و کنترل تکانشی ایجاد اختلال مینماید.همانگونه  که معلمین و والدین معلولین انها را از صندلی چرخدار محروم نمی  کنند ,معلمین و و.الدین کودک مبتلا به اختلال نقص در توجه نیز نباید  وی را از حمایت نظارت و ثباتی که مورد نیازش می باشد محروم کنند. والدین و معلمین به منظور کمک به عملکرد کودک مبتلا به اختلال نقص در توجه نیاز دارد که حمایت، نظارت و ثبات فوقالعاده ای را به  وجوداورند. گاهی مواقع چنین انطباقهایی بیش از انچه انتظار می رود  اثر کرده و جانشین استفاده از دارو های محرک می شود. دربسیاری  از موارد نیز در مانگر به این نکته پی می برد که ترکیبی از تکنیک  های انطباقی و دارو های محرک، اثراتی به مراتب بهتر از کاربردمنفرد  هر کدام از این روشها را دارد.

 ب :انطباقهایی در مدرسه

 معلمین دانش اموزان مبتلا به Addتا حد امکان می بایستی تلاش  کنند تا نظارت و ثبات فوقالعاده مورد نیاز کودک را فراهم کرده و هم  زمان عوامل ایجاد کننده ی پریشانی و حواسپرتی در کلاس را تا حد  امکان از بین ببرند.

 توصیه هایی که می توان برای کودکان مبتلا به Addدر مدرسه انجام   داد.

 1-     کودک مبتلا به Add به سختی می تواند از کاری به کار دیگر  بپردازد .،بنابر این بسیار مهم است که برنامه روزانه کودک تا حد امکان  یکنواخت باشد .یعنی اینکه کودک انتظار داشته باشد اعمالی نظیر  خواندن،استراحت ،ناهار خوردن و ورزش کردن به طور دائم در وقت  معینی از روز انجام شود.در مدرسه نیز حتی الامکان از تغییر کلاس  و معلم  خودداری شود،زیرا او به سختی می تواند خود را با  موقعیت های جدید وفق دهد.

 2-در صورتی که لازم است خدمات ویژه را در خارج از کلاس در یافت  کندنبایستی انتظار داشته باشد که خروج وی از کلاس برای اموزش  ویژه ،موجب هدر رفتن کارهایش شود .

  3- خدمات ویژه هنگامی باید در اختیار کودک قرار گیرد که برنامه  درس کلاس عادی با ان همخوانی داشته باشد(مثلا برنامه ویژه کمک  به خواندن باید در همان ساعاتی که در کلاس عادی برنامه روانخوانی  است ارائه شود.

 4- بهترین راه جلب توجه کودک در کلاس به درس،تدریس به صورت  انفرادی ا برای گروههای کوچک می باشد.ولی با توجه به این که  اینگونه تدریس اغلب غیر ممکن است،معلمین می توانند از راهبرد  های دیگری نظیر ایستادن پهلوی کودک ،گذاشتن یک دست روی  شانه کودک ،برقراری ارتباط چشمی باوی، پرسیدن مستقیم سوالات از  او تا زمانی که از تمرکز توجه اطمینان حاصل شود,استفاده کنند.

 5- هنگامی که معلم تکلیف خاصی را تعیین می نماید،اغلب لازم است  دستورات را به صورت انفرادی چند بار تکرار کنند تا زمانی که معلم مطمئن  شود که کودک منظور او را کاملا فهمیده است.

 6- دستورات مربوط به وظایف و تکالیف خاص می بایستی دقیق و ساده  باشد .برای کودکان کم سن و سال باید توجه داشت که انها هر مرتبه  فقط یک دستور را متوجه می شوند.

 7- کودکان بزرگتر میتوانند چند دستور را به خاطر بسپارند، ولی اگر  دستورات دارای پیچیدگی باشد لازم است برای کودک نوشته شود.

 8- تکالیف طولانی و زیاد باعث اشفتگی و سر در گمی کودک مبتلا به Addمی شود. بنابراین معلمین باید تکالیف را به واحد های کوچک و قابل  اجرا تقسیم کنند مثلا کودک اگر 50 تمرین ریاضی را باید حل کند معلم  بایستی از 40 تمرین چشم پوشی کندو فقط از او بخواهد 10 تمرین را  حل بقیه تمرینات را ادامه دهد.

 9- استفاده از برنامه ای که در ان برای هر قسمت از تکلیف یک محدوده  زمانی منطقی در نظر گرفته شده است سودمند می باشد .

 10- باید سعی شود عوامل محیطی ایجاد حواسپرتی برای کودکان مبتلا  به Addرا به حداقل برسانند اورا در جایی که عوامل پرت کننده کمتر است  بنشانندو ضمنا جایی که به راحتی می توان دید که ایا دانش اموز به  درس توجه دارد یا نه.چنین جایی ممکن است در ردیف های جلو کلاس  باشد ،اما باید با در و پنجره ها فاصله داشته باشد .سعی کنید کودک را

 نزدیک دستگاه تهویه هوا ،بخاری یا جاهای پر رفت و امد قرار ندهیدپوستر   ،تابلو اعلانات و سایر تجهیزات در مقابل دید دانش اموز نباشد.

 11- فضای ازاد به دلیل اینکه عوامل مزاحم دیداری و شنیداری ان قابل  کنترل نیستند اصلا توصیه نمی شود.

 12- ضروری است که معلمین تلاشهای کودک در جهت انجام موفقیت  امیزتکالیفش را مورد تقویت فراوان قرار دهند.

 13- معلم نباید انتظار داشته باشد که تغییرات عمده کودک به سرعت  روی دهد.

14- برنامه ریزی فعالیتهای گوناگون برای تحرک دانش اموزان کارهای عادی کلاس درس را تغییر دهیدتا دانش اموزان بتوانند چند وقت  یکبار از جای خود بلند شوندو در کلاس حرکت کنند.به طور مثال از دانش  اموز بخواهید ورقه ها را جمع کند یا کتاب ها را کنار بگذارد .جنین فعالیت  هایی وقفه ای در زمانی که دانش اموز باید در یکجا بنشیند ایجاد می کند  و فعالیت بدنی به تمرکز و توجه وی کمک می کند .

 15- حتی الامکان کارهای معمولی و ساختارمند تدارک ببینید  یکی از کارهای روزمره را انتخاب کنید ،روزهای متوالی همان راتکرار کنید  روزهایی که قرار است کار غیر معمول انجام دهد ،از طریق توضیح خود  رویداد و زمان اجرای ان ،دانش اموز را اماده انجام ان کار کنید.

 16- لزوم داشتن ذفترچه تکالیف روزانه

 این کار به دانش اموزانکمک می کند تا زمان کار خود را تنظیم کنند.و از  انچه باید انجام شود خبر داشته باشدو برای انجام ان برنامه ریزی کند.  مطمئن شوید تکالیف روزانه رادرست یادداشت کرده است.

 17- حتی الامکان بلافاصله بعد از اتمام کار نتیجه را به انها  گزارش دهید. دانش اموزان باید بدانند کار خود را چگونه انجام داده اند و برای اصلاح  اشتباهاتشان فرصت هایی به ان ها داده می شود.هر زمان میسر شد،  اجازه بدهید آن ها به برسی کارشان بپردازند .

 18- از ابزار های کمکی برای یادگیری استفاده کنید . بیشتر دانش اموزان دارای اختلالات نقص در توجه از کار کردن با رایانه  ،ماشین حساب ضبط صوت و سایر وسایل کمک اموزشی لذت می  برند.این ابزار ها به ساختار یادگیری و جلب توجه و علاقه دانش اموز کمک می کند.

19-  ببینید کودک چه کاری را خوب انجام می دهدعلاقه او را  تقویت کنید هر کودک نقاط قوت یا علایق خاصی به فعالیت های معینی دارد .این  قلمرو را پیدا کنید و در ان فعالیت رشد کودک را افزایش دهید.

 20- موقعیت امتحان را تغییر بدهید.

 در صورت لزوم تمرین اضافی  وقت کافی بدهید یا کار لازم برای امتحان ر ا  کم کنید.

 ج :انطباقهایی در منزل

 والدین بایستی تلاش نمایند که در کارهای روز مره کودک ثبات بیشتری وجود داشته باشد. کودکان مبتلا به ADD به سختی می توانند از کاری به کار دیگر بپردازند،بنابراین بسیار مهم است که فعالیت های روز مره برای  انها تا حد امکان یکنواخت باشد.مثلا برنامه ریزی والدین نباید به گونه ای  باشد که ساعت صبحانه خوردن با وقت حاضر شدن برای مدرسه تداخل  داشته باشد. نکاتی که والدین باید به ان توجه کنند عبارتند از؛

 1-کودک مبتلا به ADDبه سختی می تواند به دستورات توجه کند  بنابراین باید قبل از دادن هر گونه دستوری مطمئن شوند که وی توجه خود را معطوف کرده است . مثلا اگر والدین واقعا انتظار دارندکه کو دک  کفش هایش را در بیاورد ، نباید همانطور که در حال عبور از اتاق هستند به وی که مشغول تماشای تلویزیون است بگویند که کفشهایت را در بیاور .بلکه ابتدا باید وسایل ایجاد کننده حواسپرتی مثل تلویزیون را خاموش کرده بعد از اینکه مطمئن شدند که حواسش به انها است از او بخواهند که کفشهایش را در بیاورد .در مورد بچه های کم سن لازم است یک دستور به انها داده شود ولی بچه های بزرگتر ممکن است قادر باشند که دو یا چند دستور را به خاطر بسپارند ولی در  صورت پیچیدگی دستورات ضروری است که انها را در قالب نوشته به کودک ارائه کرد.

 2-وظایف طولانی و زیاد موجب اشفتگی و سر در گمی کودک مبتلا  به ADDمی گردد.   والدین می توانند از طریق تقسیم کردن هر وظیفه به  واحدهای کوچکتر و قابل اجرا ،با اشفتگی کودک مقابله نمایند.

 3-چنانچه کودک در انجام وظایف خود نیاز به تمرکز داشته باشد ،لازم  است که در حد امکان از تعداد عوامل محیطی ایجاد کننده حواسپرتی  کاسته شود .مثلا تکالیف مدرسه نبایستی در اتاقی شلوغ یا در کنار  تلویزیون انجام شود.،یا اینکه از زنگ زدن تلفن در حین انجام تکالیف باید  جلوگیری به عمل اید.عدهای از بچه ها هنگامی که در اتاقی تنها باشند  عملکردبهتری خواهند داشت ،ولی باید به خاطر داشت که یک اتاق  ساکت و ارام نیز دارای عوامل متعدد ایجاد کننده حواسپرتی می باشد.

 4-والدین برای انجام موفقیت امیز کارها می بایستی کودک را  مورد تشویق قرار دهند . تغییر اساسی در عملکرد کودک در زمانی کوتاه انجام نمی شود .والدین  می بایستی به یاد داشته باشند که تکلیفی مشخص مانند مرتب کردن  تخت خواب چه مدت طول می کشد تا به طور کامل انجام گیرد بر همین  اساس می توان بر اورد کرد که حل مسائل مشابه ان ممکن است زمان  زیادی را به خود اختصاص دهد.

 5-هرگونه پیشرفتی در عملکرد کودک ،حتی اگر ناچیز هم باشد می  بایستی مورد تشویق قرار گیرد. استفاده از داروهای محرک   اصولا داروهای محرک هنگامی تجویز می شوند که کودک علائمADDرا به  طور کامل داشته باشد و ارزیابی هایی هم در زمینه توانایی های بالقوه  شناختی،سطح موفقیت تحصیلی ومطلوبیت محیط اموزشی صورت گرفته  باشد. البته باید به خاطر داشت که استفاده از دارو های محرک صرفآ یک  بخش از برنامۀ  سازماندهی رفتار کودک مبتلا به ADDمی باشد. کلیه  اعضای گروهی که درمان کودک مبتلا به اختلالات ویژه یادگیری همراه بااختلال  نقص در توجه  شرکت دارند میبایستی دقت کنند که سایر روشهای  ارزشمند در مانی از نظر دور نماند . فواید کوتاه مدت مصرف داروهای محرک به راحتی قابل مشاهده هستند  که می تواند شامل بهبود فراخنای توجه و ارتباط با همسالان ، بهبود  مهارتهای دیداری حرکتی (مثل دست نویسی)و کاهش مهارتهای  تکانشی می باشد.پایان

محمد رحیمی  خوانندگان عزیزنظرات خود را بنویسد

  

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم آذر 1390ساعت 18:25  توسط محمد رحیمی  | 

۱ ـ یکی از عمده ترین راه های خوشبختی در زندگی رضایت و خشنودی به قضا و قدر الهی است. آن چنان که حضرت علی (ع) می فرماید: « ان رضیتم بالقضا طالبت عیشکم» اگر به مقدرات الهی راضی شدید زندگی شما شیرین و گوارا می شود. (غررالحکم ج ۳ ص ۶۶) و یا در جایی دیگر امام صادق (ع) می فرماید: «نشاط و شادی در پرتو راضی بودن به رضای خدا و یقین به دست می آید و اندوه و غم در شک و ناخشنودی به مقدرات الهی حاصل می شود.»

۲ ـ انسان سعادتمند انسانی است که بر قدرت لایزال الهی توکل دارد و در انجام هر کاری حتی موفقیت یا شکست در هر امری را خواست خدا می داند و در ابتدای هر کاری می گوید: « بسم الله الرحمن الرحیم» افرادی که چنین دیدگاهی دارند برای انجام کارها در آینده از تکیه کلام « ان شاالله » یعنی اگر خداوند بخواهد استفاده می کنند.

۳ ـ داشتن تفکر مثبت در زندگی و خوشبینی معقول رمز خوشبختی در زندگی است. منفی نگرها همیشه نیمه خالی لیوان را می بینند. چنین افرادی عینک بدبینی به چشمان خود دارند اشتباهات کوچک را بزرگ می شمارند از کاه کوه می سازند و بدین صورت زندگی را در کام خود و دیگران تلخ می کنند. اما مثبت نگرها همیشه نیمه پر لیوان را می بینند خطاها و لغزش های دیگران را نادیده می گیرند و با دید مثبت و منطقی با آن ها برخورد می کنند. این قبیل انسان ها زندگی را نشاط انگیز می کنند و در سایه شادی و نشاط است که افراد خانواده و حتی جامعه رشد می کنند و به شکوفایی می رسند.

۴ ـ مهربانی ها و اظهار محبت های کوچک بسیار اهمیت دارند و خانواده را به کانونی گرم و صمیمی و با طراوت تبدیل می کنند. وقتی شوهر از سرکار برمی گردد و وارد خانه می شود همسرش به گرمی از او استقبال می کند به او سلام می کند. خسته نباشید می گوید و بلافاصله یک استکان چای جلوی او می گذارد. شوهر بدون درنگ با داشتن تبسمی بر لب از همسرش تشکر و قدردانی می کند و مثلا می گوید: از این که چنین همسری دارم خدا را شکر می کنم و به خود می بالم .بدین صورت است که بذر شادی و نشاط در محیط خانه کاشته می شود. و چه نیکو گفت امام علی (ع) : « در همه حال با همسرت مدارا کن و با او معاشرت نیکو داشته باش تا زندگی ات گوارا و با نشاط باشد.»

۵ ـ بسیاری از مشکلات و ناراحتی هایی که در جریان ارتباط با دیگران به وجود می آید ریشه در انتظارات متعارض و مبهم از وظایف و هدف ها دارد. انتظارات نامشخص و مبهم سبب ناراحتی عدم درک و تفاهم مشترک و از میان رفتن اعتماد و نهایتا جوی حاکی از سوتفاهم شک و تردید و نگرانی در خانواده می گردد.

۶ ـ یکی دیگر از عوامل ایجاد شادی و نشاط در خانواده گشاده رویی است زیرا خوش رویی کینه ها را می زداید انسان ها را به همدیگر نزدیک می کند دل ها را به هم پیوند می دهد جو حاکم بر خانواده را شاداب و با طراوت می کند ارتباط عمیق و عاطفی را سبب می شود و موجب تداوم و استواری محبت و دوستی در زندگی می شود. همچنان که مولایمان علی (ع) می فرماید: « والبشاشه حباله الموده » خوش رویی وسیله ی دوست یابی است.

۷ ـملت و امت یک جامعه بزرگ و خانواده یک جامعه کوچک است. همان طوری که جامعه نیاز به حکومت و ولایت دارد و بدون آن زندگی اجتماعی به هرج و مرج و آشفتگی کشانیده می شود خانواده نیز بی نیاز از حاکمیت و ولایت نیست که خداوند این مهم را بنا به طبیعت و خصوصیات فیزیولوژیکی مردان به جنس مذکر داده است. لیکن بعضی خانواده ها بدون توجه به اقتضای طبیعت و نظام آفرینش هنوز بر سر این موضوع در کشمکشی آشکار و پنهان هستند.

۸ ـ یکی از آسیبهای جدی محیط خانواده پیدایش روحیه نفاق دروغگویی و جدائی عاطفی بین همسران است. خداوند در قرآن سوره بقره آیه ۲۳۷ زندگی زناشویی و ازدواج را تعبیر به « عقده النکاح » می کند که این تعبیر موید این است که در حقیقت زن و مردم به وسیله زناشویی به یکدیگر گره خورده و از بیگانگی به یگانگی رسیده اند پس چرا وحدت و یگانگی فیمابین را بدون توجه به عواقب رفتار خود بر هم می زنیم .

۹ ـ همسران بنا به اقتضای فطرت و طبیعت وسیله سکون و آرامش یکدیگرند و این حتی به ایمان آنها هم بستگی ندارد اگر چه ایمان همچنان که در جاهای دیگر نقش موثری دارد در این جا نیز نقش دارد.

۱۰ ـ همسران ایدآل قره العین یکدیگرند (۲) زیرا یکدیگر را بر حسب میل طبیعی و نیازهای اصیل و اساسی خویش یافته و مجذوب یکدیگر شده اند.پیشوای عالیقدر اسلام فرمود: « یکی از چیزهایی که مرد مسلمان را اصلاح می کند این است که زنی داشته باشد که وقتی به او نگاه می کند شاد گردد و هنگامی که از خانه خارج می شود شوهر را در قلب و در اعماق وجود خود حفظ کند.»

۱۱ ـ ارزش یک زن وکمال او در زن بودن و کامل بودن در جنبه های زنانگی و ارزش و کمال یک مرد کامل بودن او در جنبه های مردانگی است. اگر مرد گرایش زنانه و زن گرایش مردانه پیدا کند کمال نیست حتی از نظر اسلام بعضی از صفات است که زیبنده مردان و بعضی از صفات است که زیبنده زنان است .

۱۲ ـ خانواده در طی مراحل تکوین خود در سطوح مختلف گسترش می یابد. هر یک از این مراحل همراه باتغییراتی است که می تواند سبب ایجاد بحران و فشار روانی (استرس ) شود. مراحل این تغییرات عبارتند از: الف) ازدواج زن و مرد و تشکیل خانواده.  ب) گسترش خانواده از طریق تولید مثل و زاد و ولد. ج) پراکندگی به ازدواج فرزندان یا اقامت در نقطه ای دور از والدین یا حتی مرگ آنان. د) پایان به سبب مرگ یکی از همسران. تغییرات فوق منجر به دو نوع واکنش می شود: الف) سازگاری.  ب) تزلزل یافتن و از هم پاشیدگی. بحرانهای خانواده همچون: اعتیاد از دست دادن کار تولد یک کودک معلول ذهنی یا روانی. بیماری طولانی مدت یک عضو طلاق مرگ والدین و… موجب تنش درگیری خشونت های خانوادگی و… می گردند که در صورتیکه بحرانهای مزبور با برقراری نظام باز ارتباطی و بطور همیشگی و به نحو صحیح مدیریت شوند. موجب سازگاری شده ولی درغیراینصورت فرجام خوشی نخواهند داشت.

۱۳ ـ متاسفانه برخی از خانواده ها به جهت ناآگاهی باتوسل به شیوه های نامناسب برای ایجاد تغییرات در روابط خانوادگی همچون: تحقیر، اهانت، قضاوت های انتقادآمیز داوری های کلی و بدون توجه به شرایط فعلی. یادآوری گذشته خواندن ذهن طرف به جای پرسش از او در میان حرف طرف دویدن سکوت عدم همکاری کارشکنی و… موجب متشنج شدن بیشتر محیط و عدم پیشبرد اهداف خود می شوند که کمکی به هیچ یک از اعضا خانواده نخواهد کرد.

۱۴ ـ انتقاد منصفانه از عملکرد یکدیگر در محیط یک خانواده صمیمی مورد پذیرش قرار گرفته و موجب تعالی آن خانواده در ابعاد مختلف خواهد شد. لیکن انتقاد غرض ورزانه بالاخص آنکه به طور مستقیم و مداوم نیز باشد تبدیل و تعبیر به عیب جویی شده و زمینه ساز اختلافات و منازعات خانوادگی می گردد.

۱۵ ـ نوع فرهنگ و نگرش اعضا خانواده به زندگی نیز در دارا بودن یک احساس خوشایند ومثبت و به تبع آن رفتار معقول و پسندیده نقش دارد. به عنوان مثال: تطابق خود باتغییرات و تحولات پیش آمده و نگرش به تفاوت های فردی و ناراحتی ها بعنوان « فرصت های رشد» قدردانی از کار یکدیگر، رعایت شرایط اقتصادی خانواده، رسیدگی به بستگان، ارضای تمایلات جنسی، صرفا با همسر در نظر داشتن رسالت ها و مسئولیت های دینی و اجتماعی داشتن رفتار اخلاقی و شخصیت تربیتی همسران در قبال یکدیگر برخورد درست با خطاهای یکدیگر شناختن نقاط قوت همسر و تاکید و توجه بیشتر بر روی آن ایجاد محیطی صمیمانه برای بحث و گفتگو ایجاد یا تاکید بر جهان بینی مشترک اظهارنظر همه افراد خانواده به تناسب موقعیت شرایط و امکانات خویش در امور خانه و نحوه اداره آن .

۱۶ ـ هر فردی یک حریم عموم برای تعامل با دیگران با درجات متفاوت داشته و یک حریم خصوصی نیز برای برقراری ارتباط با خالق و ضمیر خویشتن و یا رفع گرفتاری فکری ومشکلات روزمره دارد و لذا توصیه میگردد مادامیکه هر یک از اعضای خانواده در حریم خصوصی خویش خلوت نموده اند (به تعبیر بعضی اندیشمندان در غار فکری وروحی خود فرو رفته اند) برای ایشان مزاحمت نکرده و باادای کلمات نامناسب و یا القای تهمت و توهین آنان را آزرده نسازیم و اجازه دهیم تا با اختیار خویش از آن حالت روحی و روانی خارج شده و نسبت به برقراری ارتباط با سایر اعضای خانواده اقدام نماید.

۱۷ ـ برخی از ویژگیهای یک خانواده دارای چترخوشبختی را می توان بدین شرح برشمرد: عشق و علاقه زن و شوهر به یکدیگر ورفتار مبتنی بر احترام و ارزش گذاری متقابل کفایت بهره مندی فرزندان از محبت والدین احترام به اظهار نظر اعضا خانواده و کمک بزرگترها به کوچکترها برای کنترل و اداره خویش والدین به جهت اخلاق برخورد و رفتار الگوی مناسب برای فرزندان هستند فرزندان در تصمیمات مربوط به امور خانواده و قبول مسئولیت وکمک به مشکلات والدین احساس مسئولیت می کنند بچه ها به عنوان این که بچه هستند مورد اهانت نبوده و مورد احترام هستند در چنین خانواده ای روحیه زن توسط مرد و روحیه ی مرد توسط زن از طریق همدلی دل جوئی و بهره گیری از کلمات گرم و نرم و اثر بخش تقویت می گردد، فرزندان وظایف خود را به موقع انجام می دهند و دلیل انجام هرکاری را می دانند همچنین در محیط خانه احساس امنیت کرده و شرایط را برای رشد ابعاد وجود خود مساعد می یابند و…

۱۸ ـ برخی از ویژگیهای یک خانواده فاقد چترخوشبختی را می توان بدین شرح برشمرد: در این گونه خانواده ها از محبت خبری نیست وحشت و ترس و اضطراب بر افراد درمحیط خانواده غلبه دارد فرزندان احساس امنیت نکرده و نسبت به بزرگسالان معمولا بدبین می باشند همیشه از طرف والدین (معمولا پدر) مورد تحقیرهایی از قبیل این که تو نمی فهمی شعورنداری حرف نزن و… قرار می گیرند اعضای خانواده به طور مستقیم و به صورت مداوم از هم انتقاد می کنند امور خانواده براساس برنامه منظمی صورت نمی گیرد عیب جوئی لجاجت ومنفی گرایی در رفتار اعضای خانواده زیاد مشاهده می گردد انگیزه های لازم برای تداوم حیات خانواده کمتر دیده می شود و…

۱۹ ـ وظایف یک زن مسلمان ونمونه را می توان اینگونه برشمرد: خوش اخلاقی داشتن، توقعات به جا، دلداری دادن شوهر، قدردانی از زحمات شوهر، عیبجویی نکردن، ابراز تمامی توجهات به شوهر، بخشیدن خطاهای شوهر، سازگاری با خویشان شوهر، نداشتن افکار انحرافی، بدون دلیل بها ندادن به بدگویی های دیگران، غمخواری کردن برای شوهر، پذیرش مدیریت شوهر، طولانی نکردن زمان قهر، تربیت فرزند تغذیه فرزند و…

۲۰ ـ وظایف یک مرد مسلمان ونمونه را می توان اینگونه برشمرد: سرپرستی و مدیریت صحیح، مهرورزی، احترام گذاشتن، خوش اخلاقی، پرهیز از ایراد گرفتن و بهانه جویی، دلجویی کردن، عیبجویی نکردن از اعضای خانواده زن، نادیده گرفتن لغزش ها و مراقبت از وی، چشم پوشیدن از غیر همسر، سپاسگزاربودن، پاکیزگی و نظافت، پرستاری کردن پدرانه، تنظیم دخل و خرج خانواده، پذیرش جنسیت فرزند، اجتناب از طلاق های عاطفی و…

امیداست از رهگذر آگاهی به وظایف و مسئولیتهای خانوادگی خویش جامعه ای شاداب و بالنده داشته باشیم.

 بدانیم شادي انرژي مي آورد و براي شاد بودن بايد انرژي داشت اما براي غم هيچ انرژي لازم نيست و انرژي از دست مي رود.

مى توان شاد بود و جامعه مبتذلى نداشت و مى توان غمگين اما سرتاپا آلوده به ابتذال بود.

+ نوشته شده در  سه شنبه پانزدهم آذر 1390ساعت 9:17  توسط محمد رحیمی  | 

مقام حضرت عباس
امام سجاد (عليه‌ السلام):
إنّ لِلْعَبّاسِ عِنْدَ اللهِ تَبارَكَ وَتَعالَی لَمَنزِلَةً، یَغْبِطُهُ بِها جَمیعُ الشُّهَداءِ یَوْمَ القِیامَةِ.
عباس نزد خداوند منزلتی دارد که روز قیامت همۀ شهیدان به آن رشک می‌برند.

On Judgment Day, Abbās has such a degree in the sight of Allah that all martyrs will envy him.
خصائص، ج 1، ص 68

 


حضرت ابوالفضل العباس علیه السلام

عباس بن علی علیه السلام ، برادر سید الشهدا علیه السلام ، فرمانده و پرچم دار سپاه امام حسین علیه السلام بود. مادرش، فاطمه کلابیه بود که بعدها به ام البنین مشهور شد. علی علیه السلام پس از شهادت فاطمه زهرا علیهاالسلام ، با ام البنین ازدواج کرد و عباس و سه فرزند دیگر ثمره این ازدواج بود. وی در کربلا 34 سال داشت و به همراه سه برادر دیگرش به شهادت رسید. در این بخش نگاهی کوتاه داریم به زندگی حضرت ابوالفضل العباس علیه السلام .

شخصیت حضرت عباس علیه السلام

تربیت و پرورش در خانه امامت

عباس علیه السلام ، کسی است که در خانه امیرالمؤمنین علی علیه السلام که خانه عمل، جهاد، تقوا، معرفت و ایمان بود، مراحل رشد را پیمود. عباس علیه السلام ، آینه تمام نمای ویژگی های پدرش بود و در پناه تربیت علی علیه السلام ، اسوه علم و عمل و استوانه یقین و ایمان و تجسم واقعی حق گشت.

دانش

ابوالفضل علیه السلام از استعدادی شگرف برای دریافت معارف الهی برخوردار بود. وی درس را نزد استادی فراگرفت که منبع علم الهی و یگانه وارث علوم حضرت ختمی مرتبت بود تا آنجا که درباره وی گفته شده:

ان العباس بن علی زقَّ العلم زقا.

همانا عباس بن علی بس فراوان به او علم تغذیه شده است.

از طرف دیگر، سردار کربلا بر اساس صفای نفس و طینت پاک خود و اخلاص عظیمی که داشت و نیز مراقبتش بر طاعات، شایستگی آن را یافت که ابواب علم و گنج های معرفت بر او گشوده شود.

یقین سرشار

حضرت ابوالفضل العباس علیه السلام با قابلیت ذاتی و اکتسابی خود به عالی ترین مقام بصیرت در دین و یقین در شناخت راه یافت و همه معارف عالی دینی و اخلاقی را با تیزبینی و ژرف نگری خاصی آموخت. او حقیقت را بدون واسطه درک می کرد. ازاین رو، با علمی ثابت و یقینی استوار و ایمانی که هیچ شکی در آن راه نیافته بود، در راه خدا و تعالی دین فداکاری می کرد. وی با وجود اینکه می دانست بنی امیه خون ریز هستند و همراهی با سالار شهیدان نیز شهادت را در پی دارد، عزم خود را در یاری برادر جزم کرد. بدین گونه بود که هیچ چیزی در اراده ثابت و راسخ وی تأثیر نگذاشت، بلکه برای رسیدن به سرمنزل مقصود و در آغوش کشیدن نیزه ها و شمشیرها بیش از پیش شتاب می کرد.

بصیرت و یقین حضرت تا به آنجا بود که امام صادق علیه السلام درباره وی می فرماید:

کان عَمُّنَا العَباس نافذَ البصیرةِ صُلْبَ الایمان.

عموی ما عباس، بصیرتی نافذ و ایمانی شدید داشت.

ایثار و جانبازی

ایثار و جانبازی در عالی ترین شکل خود در وجود شریف حضرت عباس متجلی گشته بود. مقام ایثار و جانبازی حضرت در واقعه کربلا تا آنجاست که امام صادق علیه السلام می فرماید:

اَشهدُ لَقد نَصَحْتَ للّه و لرسوله و لاخیک فَنِعمَ الاَْخُ المُواسی.

شهادت می دهم که همانا برای خدا و پیامبرش و در راه برادرت خیرخواهی کردی. پس تو چه نیکوبرادر ایثارگری بودی.

در واقع، امام صادق علیه السلام گواهی می دهد که ایثارگری عباس علیه السلام ، نتیجه خیرخواهی او برای دین خدا و پیامبر و برادرش سیدالشهدا علیه السلام و به بیان دیگر، حضرت عباس علیه السلام با جانبازی و ایثار خود، از خدا، پیامبر و امامش پیروی کرده و آنان را راضی و خشنود ساخته است. نمونه برجسته ایثار آن حضرت نیز هنگامی است که قدم به شریعه فرات نهاد، ولی یاد تشنگی برادر و دیگر یاران، او را از نوشیدن آب بازداشت.

رفت در آب روان ساقی و لب تر ننمود جان به قربان وفاداریِ آن باده پرست

عباس علیه السلام از دیدگاه امامان

یکی از راه های بهتر شناختن منزلت والای اباالفضل العباس علیه السلام و صفات گران قدر او، احادیث پیشوایان و ائمه اطهار علیهم السلام است. امام صادق علیه السلام در فراز نخست سلام برای اذن ورود به حرم مطهر حضرت می فرماید:

سلام خدا و سلام فرشتگان مقربش و سلام پیامبران مرسل و بندگان شایسته اش و سلام تمامی شهیدان و صدیقان، سلام هایی پاک و طیب در صبح گاهان و شام گاهان بر تو باد ای فرزند امیرمؤمنان.

در اینجا امام، سلام الهی و سلام تمام فرشتگان قدسی و سلام پیامبرانی که تمامی رفتارشان بر اساس رضای وحی الهی است و سلام تمام صالحان و شهیدان را که پیروان راستین پیامبران بوده اند، به حضرت می فرستد.

حضرت صادق علیه السلام در ادامه می فرماید:

اَشهَدُ لَکَ بالتسلیمِ و التَصدیقِ و الوفَاءِ و النَّصیحةِ لِخِلفِ النبیِ المُرسَلِ.

شهادت می دهم که نسبت به جانشین رسول اکرم صلی الله علیه و آله (امام حسین علیه السلام ) درمقام تسلیم بودی. حضرتش را تصدیق کردی و در شأن وی وفا ورزیدی و خیرخواهی کردی.

امام سجاد علیه السلام در مقام و منزلت عموی بزرگوارش، حضرت عباس علیه السلام ، می فرماید:

رَحَم اللّه ُ عَمِّیَ العباسَ بن علی فَلَقَد اثَرَ و اَبْلی و فَدّی اَخاهُ بِنَفسِهِ حَیّ قُطِّعَتْ یَداهُ فَأبدَلَه اللّه بِجِناحَینِ یَطیرُ بِهِما مَعَ الملائکةِ فِی الجنَّة کما جَعَل لجعفر بن ابی طالب و اِنَّ لِعباسِ عنداللّه تبارک و تعالی مَنزِلَةً یَغْبِطةُ علیها جَمِیعُ الشهداءِ یومَ القیامة.

خداوند رحمت آورد بر عمویم عباس بن علی علیه السلام که به تحقیق، ایثار و جانبازی کرد و جنگ نمایانی کرد و خود را فدای برادرش ساخت تا اینکه دستانش قطع شد و خداوند در مقابل بسان عمویش، جعفر طیار دو بار به او عنایت کرد تا با آنها با فرشتگان در بهشت پرواز کند و همانا عباس نزد خداوند تبارک و تعالی منزلتی دارد که جمیع شهیدان، در روز قیامت بر او غبطه می خورند و تمنای مقامش را می کنند.

سلام امام زمان به حضرت عباس علیه السلام

در زیارت ناحیه مقدسه از امام زمان(عج) نقل شده است

سلام بر ابوالفضل عباس فرزند امیرمؤمنان؛ آن که جانش را نثار برادر کرد؛ آن که دنیا را وسیله آخرت قرار داد؛ آن که فدای برادرش شد؛ آن که نگهبان بود و تلاش فراوان کرد تا آب را به لب تشنگان برساند و آن که دو دستش در جهاد فی سبیل اللّه قطع شد.

امام زمان علیه السلام دراین بخش از زیارت ناحیه، با بیان صفات عباس علیه السلام می فرماید: «قمر بنی هاشم، برای آوردن آب به شریعه فرات رفت و دو دستش را در این راه قطع کردند.»

عباس علیه السلام در نگاه بزرگان

افضل شهیدان

علامه شیخ عبدالواحد مظفّر درباره مقام و درجه عباس علیه السلام می نویسد:

امام سجاد علیه السلام درباره حضرت عباس علیه السلام فرمود: «مقام و منزلت قمر بنی هاشم به اندازه ای است که جمیع شهیدان و جعفر بن ابی طالب هم به آن منزلت غبطه می خورند.» این نسبت نه از جهت فضیلت شخصیّه، بلکه از جهت فضیلت نفس شهادت است؛ چرا که شهادت عباس علیه السلام شامل خصایل و ممیّزاتی است که حاصل نشد برای آن دو شهید بزرگوار (یعنی حمزه و جعفر)، مثل ایثاری که واقع شد از قمر بنی هاشم برای برادرش حسین علیه السلام که وارد شریعه شد و آب نخورد؛ سقایت تشنگان آل محمد صلی الله علیه و آله ؛ امانی که برای او آوردند و مصایبی که به آنها دچار گشت.

سرحلقه ارباب وفا

علامه سیدمحمدحسین طباطبایی ـ صاحب تفسیر المیزان ـ فرموده است:

مرحوم سید السالکین و برهان العارفین آقای سید علی قاضی فرموده است: «در حین کشف بر من روشن و آشکار شد که مظهر رحمت کلیه الهیّه در عالم هستی، وجود مقدس حضرت سید الشهدا، امام حسین علیه السلام است و باب آن حضرت و پیشکارش، سقای کربلا، سرحلقه وفا، آقا باب الحوائج الی اللّه ابوالفضل العباس است».

خورشید، حسین و ماه، عباس

علامه سید عبدالرزاق مقدّم در مورد مقام اطاعت حضرت عباس علیه السلام از امام حسین علیه السلام می نویسد: «این فضیلت ها همه از پرتو انوار سید الشهدا امام حسین علیه السلام بود که عباس علیه السلام بر اثر پیروی از او کسب کرده و آیینه تمام نمای وجود امام حسین علیه السلام شده بود و بی شک، حسین و عباس علیه السلام از مصداق های برجسته این آیات قرآن بودند که خداوند در آیه 1 و 2 سوره شمس می فرماید: «والشمس و ضحیحهاـ والقمر اذا تَلها: سوگند به خورشید و آن هنگام که فروغ می بخشد و سوگند به ماه و آن زمان که دنبال خورشید روان است.»

خورشید، حسین علیه السلام است و ماه، عباس علیه السلام ؛ چرا که عباس هیچ سخنی نمی گفت مگر آنکه قبلاً از برادرش شنیده باشد و هیچ عملی انجام نمی داد، مگر آنکه به جهت پیروی از امامش انجام پذیرد و در یک کلام، عباس علیه السلام مقدم نمی داشت و به عبارت روشن تر: عظمت و شخصیت معنوی ابوالفضل علیه السلام به خاطر نور مقدس امام حسین علیه السلام بود که در آینه وجود پیراسته اش، تابیده بود.

بزرگ ترین فقیه

علامه مامقانی می نویسد: «حضرت ابالفضل العباس از فقهای فرزندان امامان علیه السلام بود».

مسلّم است که حضرت ابالفضل العباس علیه السلام از اکابر و افاضل فقها و علمای اهل بیت علیهم السلام بوده و معلوم است کسی که در پرتو آفتاب ولایت و در مدرسه امامت علی بن ابی طالب علیه السلام تربیت شده و کسب علم و نورانیت کرده است، درک مقام و مرتبه فضل او برای ما میسر نیست.

یک دهن خواهم به پهنای فلک تا بگویم وصف آن رشک ملک

قسمتی از رجز حضرت ابوالفضل علیه السلام در روز عاشورا

وقتی که کودکان از فرط عطش، ناله برآورده بودند، امام حسین علیه السلام ، عباس را برای آوردن آب به شریعه فرات فرستاد. وی در مقابل 4000 سرباز که در اطراف شریعه سنگر گرفته بودند، چنین رجزخوانی کرد:

أُقاتِلُ القومَ بقلبٍ مُهتَدی اَذُبُّ عَن سِبطِ النبیِّ احمد...

من اینک با قوم کافر، با قلبی هدایت یافته در ستیزم و از حریم فرزند پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دفاع می کنم! با شمشیر برّان، بر سرهایتان می کوبم تا از نبرد با سرور من، حسین علیه السلام ، کنار بروید! من عباس، فرزند علی مرتضی هستم، که همواره مورد تأیید بود.

عباس، سرباز را از یمین و یسار می راند و چه بسیار نامردان مردنمایی را که از دم تیغ گذراند و فرمود:

لا أَرهبُ الموتَ إذا الموتُ زَفا حتی أواری فی المصالیت لقا
إِنّی اَنَا العباس اغدُو بالسِّقاء ولا اَهابُ الموتَ یومَ المُلْتَقی

من از مرگ، آن هنگام که صلا بردارد، بیمی ندارم تا اینکه پیکر من نیز در میان دلیرمردان به خاک افتد.

من عباسم که کارم، سیراب سازی تشنگان است و از مرگ در هنگام مصاف با دشمن ترسی ندارم.

آن گاه که داخل شریعه شد، دست زیر آب برد تا بنوشد، وشلی آب را روی آب ریخت و از آن ننوشید و بدین گونه وفاداری خود را نشان داد:

یا نَفسُ مِن بعدِ الحُسین هُونی مِن بعده لاکُنتِ اِنْ تَکونی...
هذَا الحسین وارِدُ المَنونِ و تَشْرَ بینَ بارِدَ المعین

تاللّه ما هذا فِعالُ دینی

ای نفس! پس از حسین خوار باش و پس از او مبادا که زنده باشی. حسین، شربت مرگ را می چشد و حال آنکه تو آب سرد و گوارا می نوشی؟ این کردار از من بعید است؟

نه از آیین من است و نه از کردار مردِ راست باور.

آن گاه که باران تیر و نیزه بر او باریدن گرفت و زیدبن ورقا بر او حمله کرد و دست راست آن حضرت را برید، حضرت، شمشیر را به دست چپش داد و این رجز را خواند:

واللّه إِن قَطَعْتُمُوا یَمِینی إِنِّی اُحامی اَبَدا عَن دینی...
وَ عن امامِ صادِقِ الیَقینِ نَجْلِ النَّبِیِّ الطاهِرِ الأمین

به خدا سوگند! اگر دست راستم را قطع کنید، همانا جهادکنان از دینم حمایت می کنم! نزد امام درستکار باتقوایی که فرزند پیامبر پاک و امین حمایت خواهم کرد.

+ نوشته شده در  دوشنبه چهاردهم آذر 1390ساعت 17:41  توسط محمد رحیمی  | 

اختلالات یادگیری در کودکان پیش دبستانی
اهمیت سالهای پیش دبستانی

دوره اول کودکی برای همه کودکان سالهای سرنوشت ساز است ،اما برای کودکی که از نظر فیزیکی ،رفتاری ، رشدی یا خصوصیات یادگیری انحرافهایی از هنجار دارد این سالها تعیین کننده تر و حساس تر است یافته های پژوهشی متعدد این نکته را تایید می کند که سالهای اول زندگی زیر بنای یادگیری در سراسر زندگی است اگر در خلال این سالهای سرنوشت ساز فرصتی برای رشد ذهنی و هیجانی کودکان فراهم نشود زمان گرانبهای یادگیری برای همیشه از دست می رود کودکان از زمان تولد یادگیری را اغاز نموده و با سرعتی شگرف در پی کسب آموختنی ها ی متناسب با سطح رشدی خویش هستند پس بر والدین است که فعالانه اقدامات لازم در جهت ارتقای یادگیری کودکان را فراهم نموده که در غیر این صورت توانایی های ذهنی کودکانشان در خلال سالهای سرنوشت ساز کودکی به رشد مطلوب نمی رسد .

شاید یکی از زیر بنایی ترین فرضیه ها در آموزش ویژه در دوره اول کودکی این است که مداخله زود هنگام در رشد و تحول کودک تغییرات مهمی ایجاد می کند . اگر مشکلات کودک زود تشخیص داده شود می توان در حد وسیعی جلوی شکست های تحصیلی بعدی او را گرفت یا میزان آن را کاهش داد تحقیقات حاکی از ان است که تشخیص به موقع و مداخله فشرده هم برای کودکان دچار ناتوانی و هم برای خانواده های انان و هم برای جامعه مزایایی دارد از آن جمله (اسمیت و استراین 1988،اسمیت 1988، گرالنیک 1988):

-1- هوش تعدادی از کودکان را افزایش می دهد.

2-در تمامی زمینه های رشد (جسمانی ، شناختی ، زبان و گفتار ، روانی اجتماعی ،خودیاری و....) پیشرفتهای چشمگیری ایجاد می کند .

3-از ناتوانی های ثانویه جلوگیری می کند .

4-تنش خانواده را کاهش می دهد.

5-وابستگی و موسسه زدگی را کاهش می دهد

6-از نیاز به خدمات آموزش ویژه در سن مدرسه می کاهد.

7-در هزینه های بنیادی بهداشت و آموزش ملی و اجتماعی صرفه جویی می کند.

پیش درآمد های شکست تحصیلی

اگر چه کودکان پیش دبستانی دچار ناتوانی های یادگیری هنوز درگیر تکالیف یادگیری تحصیلی نشده اند اما غالبا پیش درآمدهای شکست تحصیلی را می توان در انها مشاهده کرد. خردسالان دچار ناتوانی های یادگیری غالبا از نظر آواشناسی ،توانایی تحلیل و ترکیب صداها ، مهارتهای نامگذاری سریع ،یادگیری نام و صداهای حروف الفبا ، هماهنگی دیداری -حرکتی وهماهنگی دیداری -ادراکی کمبودها و نواقصی دارند.(فلچر و نورمان 1995).

اگر این کودکان طی سال های اول زندگیشان قبل از مواجه شدن با شکست تحصیلی شناسایی شوند می توان مداخله ی زود رس لازم را در اختیار آنان قرار داد. مداخله باید به موقع و قبل از این که کودک در زبان ، خواندن یا ریاضیات دچار افت تحصیلی شود در اختیار او قرار گیرد اینکه منتظر بمانیم و پس از مشاهده شکست تحصیلی کودک برنامه ی مداخله ی ویژه را به او ارائه دهیم روش پرهزینه ای است. والدین بیشتر از هر کسی می توانند نسبت به کودکان خود شناخت داشته و از توانمندی های آنان آگاه با شند البته چنانچه والدین با خود صادق بوده و به دور از هر گونه تعصب عمل کنند. مشاهده ی پاره ای از ویژگیهای زیر می تواند هشداری از یک ناتوانی یادگیری احتمالی در کودک باشد که البته نیازمند بررسی های دقیق تر دیگر می باشد :

1- اشکال در تعقیب و اجرای دستور العمل ها و برنامه های معمولی زندگی

2- انجام مهارتهای حرکتی ریز و درشت در حد کندتر از متوسط

3-تاخیر در تکلم به نسبت سایر همسالان

4- مشکلات مکالمه و اشتباه در یافتن کلمه ی صحیح

5-اشکالاتی در استفاده از ضمایر

6- مهارت های اجتماعی پایین تر از سطح متوسط رشد

7- اشکال در یادگیری مفاهیم زمانی ، مکانی ، اندازه ها ، رنگها ، اعداد ، شمارش ، تناظر و.....

8- کم حوصلگی و بی دقتی فراوان در انجام تکالیف تشخیص و ارزیابی اولیه

امروزه در ارزیابی و تشخیص تاکید عمده براستفاده از مقیاس های ارزیابی غیر رسمی و عملکردی به جای تکیه ی صرف بر آزمونهای رسمی استاندارد و شیوه های اجرای ازمون است و مشاهده کودک بیشتر در محیط طبیعی صورت می گیرد (وولری و دیگران ،1994)

پس از گزینش و تشخیص کودکان3تا5ساله ای که نیاز به مطالعه ی بیشتر دارند ،به عبارتی ارزیابی کوتاه و کم هزینه ای که در مورد شنوایی و بینایی ، گفتار و زبان ، مهارتهای حرکتی ، مهارتهای خودیاری ، رشد اجتماعی - هیجانی و رشد شناختی کودک انجام می شود به ما کمک می کند که کودکان مشکوک را در مرحله اول شناسایی کنیم . در مرحله ی ارزیابی بعدی که تعیین گستره اختلال و برنامه مداخله ی لازم است کودک مورد معاینه ی کامل وهمه جانبه قرار گرفته تا ماهیت مشکل ، شدت و نوع آن و نظام مداخله ای لازم که کودک به آن نیازمند است مشخص گردد.

حیطه های ارزیابی

به منظور بررسی تاخیر رشدی کودک ،رشد شناختی ، جسمانی ، ارتباطی ،اجتماعی-هیجانی و سازگاری وی بررسی می گردد.همانطور که قبلا متذکر شدیم ارزیابی در این مرحله جامع و همه جانبه است.

رشد شناختی

ارزیابی رشد شناختی کودک شامل توانایی کودک برای فکر کردن ،برنامه ریزی و مفهوم سازی است .مثالهایی از تکالیف شناختی عبارتست از:

- رنگهای اصلی را تشخیص داده و نام میبرد.

- اعضای بدن را نام می برد و نشان می دهد.

- از 1 تا 10 یا حتی بیشتر اعداد را می شمارد.

- مفهوم تناظر یک به یک را درک و نشان می دهد.

- مفاهیم مکانی (بالا ،پایین -زیر ،رو - گوشه ،وسط ....)رادرک و نشان می دهد.

- شناخت اشکال هندسی (گردی ، سه گوش ...)

- طبقه بندی مهره ها براساس رنگ ، اندازه وشکل....

- نام بردن حروف الفبا

- درک اندازه ها (بزرگ ،کوچک ،کوتاه...)

رشد جسمانی

این مقوله به ارزیابی حرکات ظریف و درشت می پردازدو مهارتهای حرکتی ظریف و درشت کودک را مورد بررسی قرار می دهد.

- گرفتن توپ یا کیسه ای پر از دانه

- پریدن ، لی لی کردن ،طناب بازی

- ساختن طرح های چند قسمتی

- بریدن طرحهای مختلف با قیچی

- جور کردن و کپی کردن اشکال و حروف ونوشتن نام خود و...به علاوه تیز چشمی و تیزگوشی کودک نیز باید حتما ارزیابی گردد.

رشد ارتباطی

این مقوله شامل مهارتهای گفتاری و توانایی فهم زبان و استفاده از آن است می توان از کودک خواست

- مشخصات خود مثل نام و نام خانوادگی و آدرس منزل و...را بگوید .

- یک شعر بخواند .

-اعداد و جملاتی را که ازمونگر می گوید تکرار کند .

-آنچه در تصاویر می بیند را شرح دهد.

نکته ی قابل توجه اینکه وضعیت شنیداری کودک ، تمیز و حساسیت وی نیز مورد ارزیابی قرار گیرد.

رشد اجتماعی و عاطفی

در این مقوله آزمونگر مشاهدات خود از تعامل اجتماعی کودک را یادداشت و ثبت می کند.مشاهده ی چگونگی ارتباط برقرار کردن کودک با بزرگسالان و سایر کودکان میزان رشد اجتماعی و عاطفی او را نشان می دهد.

رشد انطباقی

این مقوله به ارزیابی مهارتهای خودیاری در کودک می پردازد مهارتهایی مثل غذا خوردن ، لباس پوشیدن ، توالت رفتن و..بدون کمک دیگران و نیز توانایی جدایی از والدین.

یک نکته ی قابل توجه در مورد پیشداوری اولیه

به رغم مزایای بسیاری که در شناسایی زود هنگام ناتواناییهای یادگیری کودکان وجود دارد با این حال خطراتی نیز بر این شناسایی اولیه مترتب است اول اینکه میزان رشد و بالیدگی همه کودکان به یک میزان نیست و امادگی صرفا ممکن است در طول زمان به وجود آید . تاخیر رشدی بعضی از کودکان ممکن است به مرور زمان از بین برود و انها امادگی لازم را برای تحصیل به دست آورند .

دوم آن که با پایین آمدن سطح انتظارات معلم از کودکان خردسالی که برچسب ناتوان در یادگیری به آنها زده می شود مشکلاتی دیگر به وجود می آید پژوهش ها حاکی از آن است که معلمین با کودکانی که از آنها انتظارات پایینی دارند به گونه ی متفاوتی برخورد می کنند که از آن جمله می توان به دست کم گرفتن سایر توانمندیهای کودک اشاره نمود .

بالاخره آنکه ایرادهایی نیز بر فرایند ارزیابی کودکان خردسال وارد است .بسیاری از ابزارهای مورد استفاده دراین مورد پایایی یا اعتبار لازم را ندارند ونیز در شیوه های اجرا و نمره گذاری آزمون ها هم خطاهایی پیش می آید که ممکن است به کودکان به غلط برچسب ناتوان در یادگیری زده شود.

الگوهای برنامه درسی خردسالان دارای ناتوانی یادگیری

الگوهای برنامه درسی کودکان خردسال مبتلا به ناتوانی های یادگیری از ترکیب درس های آموزش و پرورش دوره اول کودکی و آموزش ویژه حاصل شده است امروزه بسیاری از مربیان از الگوهای درسی 1- تمرین خاص رشد ذهنی 2- برنامه درسی غنی سازی 3- برنامه درسی آموزش مستقیم 4- برنامه درسی شناختی و 5- برنامه درسی ترکیبی استفاده می کنند

1- تمرین رشد ذهنی خاص - این تمرین از نگرشی ساختی و شناختی در مورد تدریس و یادگیری کودکان خردسال نشئت می گیرد و بر راه اندازی یادگیری کودک ، بازی های اکتشافی و علایق کودک تاکید دارد. این تمرین با ارائه ی دستور العمل هایی چون ،ادغام فعالیتهای تمام حیطه های رشد کودک ، تعیین علایق و پیشرفتهای کودک با مشاهده مستقیم از سوی معلم ،تسهیل و اماده سازس محیط برای فعالیت های اکتشافی و تعاملی ، و ارائه مواد و فعالیتهای عینی و واقعی در ارتباط با زندگی کودک و...می کوشد طیف وسیعی از فعالیتهای متنوع را برای کودکان فراهم آورد و آنها را درگیر در مهارتها و چالش های مورد انتظار نماید .

2- برنامه ی درسی غنی سازی - این برنامه ازنظریه ی توجه بر«کل کودک » در آموزش و پرورش دوره اول کودکی نشئت گرفته است و شامل تمرکز بر تمامی جنبه های رشدی اعم از رشد جسمانی ، هیجانی ،زبانی ،اجتماعی و شناختی کودک می شود. طبق این نگرش جامع در اموزش کودکان خردسال انواع تجارب و فرصت های متعدد در نظر گرفته می شود. بنیان این برنامه ی درسی را نظریه های روان شناسی رشد تشکیل می دهد که بازتاب دیدگاه بالیدگی در رشد کودک است کلید درک این مفاهیم آموزشی ، توالی رشد طبیعی کودک است .

کلاس درس برنامه غنی سازی شامل محوطه هایی برای فعالیت های ویژه است به طور مثال محوطه ای برای بازی با مکعب های بزرگ ،جایی برای لباس ها و وسایل نمایش ، بخشی برای بازی های بی سروصدا و محوطه ای برای هنرهای خلاق . ساعاتی از روز در هوای ازاد و ساعاتی در مکانی سرپوشیده می گذرد .یکی از اولویتهای این برنامه برانگیختن قوه اکتشاف کودک است .

3- برنامه آموزش مستقیم - این برنامه براساس اصول روان شناسی رفتاری و بر آموزش مستقیم وسازمان یافته ی مهارتهای یادگیری ویژه متمرکز شده است که معلم یا مدیر آن را انتخاب می کند . معلم کودک نخست مهارتها و رفتارهایی را که کودک به آنها نیاز دارد معین نموده و سپس سعی می کند آنها را حتی الامکان در اسرع وقت اموزش دهد. اصطلاح" مداخله زود رس" با تاکید براین نکته که تاخیر در کسب مهارتهای اولیه ممکن است پیامدهای جدی و منفی برای کودک داشته باشد به آموزش صریح کودک اشاره دارد.

4- برنامه درسی با تاکید شناختی- این برنامه براساس اندیشه ها و نظریات روانشناسان شناختی از جمله ژان پیاژه شکل گرفته است .توجه اصلی این برنامه به شیوه ی کسب توانایی های شناختی و ذهنی کودکان که شامل حافظه ،تمیز و تشخیص ،حل مساله ،شکل گیری مفهوم ،یادگیری کلامی و مهارتهای درک و فهم است .این برنامه درسی بر تجربه ها و اعمالی تاکید دارد که به ساخت مهارتهای ذهنی کودکان کمک می کند .

5- الگوهای ترکیبی - اکثر برنامه های کودکان خردسال از یک الگوی ترکیبی حمایت می کنند در بسیاری از این برنامه ها بازی هایی تدارک دیده می شود که کودک می تواند از میان آنها انتخاب کند . پاره ای از مهارتهای ویژه به طور مستقیم آموزش داده می شود و رشد جنبه های شناختی مد نظر قرار می گیرد

استفاده از فناوری برای کودکان خردسال دچار ناتوانی یادگیری

ما اینک در عصر فناوری پاگذاشته ایم و این امر خواه و ناخواه بر چگونگی یادگیری کودکان خردسال تاثیر گذاشته است . وقتی به کودکان دارای ناتوانی فرصتهایی برای استفاده از رایانه داده می شود ، این تجربه ها به جزء مکملی در رشد آنها بدل می شود رایانه با اعطای قدرت استقلال و کنترل به کودکانی که نیازهای ویژه دارند تاثیری سحرآمیز بر آنها می گذارد. کودکان با استفاده از نرم افزارهای سواد اموزی می توانند داستان را دنبال کنند و یادگیری واژه ها و مهارتهای پیش خوانی را آغاز کنند . رایانه به کودکان خردسال کمک می کند تا استقلال ، مهارتهای خودیاری ،کنترل حرکتی ، مفاهیم دیداری و شنیداری ، مهارتهای زبانی ، شناختی و سایر مهارتهای تحصیلی را کسب نمایند . رایانه می تواند به شیوه ای خلاقانه رنگها ، تمایزها ، اشکال و حروف ، شمردن و جور کردن ، ترتیب و توالی و... را به کودک بیاموزد.این کودکان پس از استفاده از رایانه می توانند محیط خود را مهار کنند و به تصمیم گیری بپردازند و حتی مهارتهای اجتماعی کودکان نیز از این طریق برانگیخته خواهد شد .رایانه فرصت خوبی است برای تعامل خانواده و مربی تا با توجه به سطح رشد کودک اموزش را شروع کنند و بتوانند برنامه ی اموزشی را در خانه و مدرسه با هم ادغام نمایند .گذشته از همه ی انچه که گفته شد امتیاز اصلی رایانه ارائه ی یادگیری لذت بخش و برانگیزاننده برای کودکان خردسالی است که دامنه ی توجه و حوصله ی آنان پایین می باشد .

..................................................................................................................................................................................................

منابع :

1- نظریه و نظامها و تکنیک های تشخیصی و درمانی اختلالات ویژه یادگیری  محمد رحیمی قم

۲-ناتوانی های یادگیری ؛ژانت لرنر ،ترجمه عصمت دانش انتشارات دانشگاه شهید بهشتی

۳- ناتوانی های یادگیری نظریه ها و مفاهیم ؛ جرالد والاس ،مک لافلین ، ترجمه م تقی منشی طوسی انتشارات آستان قدس رضوی

۴- طرح غربال گیری کودکان پیش دبستانی و آموزش مربیان آنانُ محمد رحیمی قم

+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم آذر 1390ساعت 20:6  توسط محمد رحیمی  | 

لازم به تذکر است که پس از گذشت چهارده قرن از نزول قرآن، زیگموند فروید مؤسسه روانکاوی، در خصوص شخصیت، نظریه ای ارائه داد و براساس آن نفس را به سه بخش متمایز تقسیم کرد که شباهتهایی به مفاهیم نفس اماره و لوامه و مطمئنه در قرآن دارد. فروید، معتقد است که نفس انسان دارای سه بخش «او»، «من» و «من برتر» است. انواع شخصیت هایی که در قرآن مطرح شده اند عبارتند از :
الف ) مومنان
▪ خصوصیات عقیدتی: ایمان به خدا، پیامبران، کتب آسمانی، فرشتگان، روز قیامت- روز رستاخیز و حساب بهشت و دوزخ، غیب و قدر.
▪ خصوصیات عبادی: عبادت خدا و انجام فرایض از قبیل نماز، روزه، زکات، حج، جهاد در راه خدا، ذکر دائم خدا و...
▪ خصوصیات مربوط به روابط اجتماعی: رفتار خوب با مردم، وجود احسان، تعاون و همکاری، اتحاد و همبستگی، امر به معروف و نهی از منکر و اجتناب از کارهای بیهوده.
▪ خصوصیات مربوط به روابط خانوادگی: نیکی به والدین و خویشاوندان، حسن معاشرت همسران نسبت به یکدیگر، سرپرستی خانواده و پرداخت نفقه به آنها.
▪ خصوصیات اخلاقی، صبر، بردباری، صداقت، عدالت، پاکدامنی، اعمال شدت در گرفتن حق و در راه خدا و...
▪ خصوصیات عاطفی و انفعالی: خدادوستی، ترس از عذاب خدا، امید به رحمت خدا و...
▪ خصوصیات عقلانی و شناختی: تفکر در هستی و آفرینش خدا، طلب شناخت و دانش، عدم پیروی از گمان، جستجوی حقیقت، آزادی فکر و عقیده.
▪ خصوصیات مربوط به زندگی عملی و حرفه ای: اخلاص در عمل و خوب کار کردن، تلاش فعالانه و مجدانه برای کسب روزی.
▪ خصوصیات بدنی: نیرومندی، سلامت، پاکیزگی، طهارت.
اگر به مجموعه این خصوصیات که قرآن، مؤمنان را به آن توصیف کرده است بیندیشیم، می توانیم تصویر دقیق و پر از نشاط زندگی مؤمن را در ذهن خود مجسم کنیم. تصویری که قرآن از مؤمن ارائه می دهد تصویر انسان کامل در حدود امکانات بشری است و آنچه که خدا از ما می خواهد تلاش همه جانبه برای وصول به این کمال است.
خصوصیات مزبور در شخصیت مؤمن مستقل از هم نیستند، بلکه در همدیگر تأثیر و تأثر دارند و مکمل یکدیگرند و نیز مشترکا رفتار مؤمن را در کلید زمینه های زندگی جهت می دهند. به همین دلیل، رفتار مؤمن چه در ارتباط با پروردگار یا ارتباط با مردم و یا با خود، هماهنگ است بدیهی است که گروه مؤمنان از نظر تقوا یکسان نیستند و درجات مختلف دارند که قرآن سه درجه را برای آنان ذکر کرده است:
مؤمنانی که به خود ظلم می کنند، مؤمنانی که میانه رو هستند و مؤمنان پیشتاز خیر.
«سپس این کتاب آسمانی را به گروهی از بندگان برگزیده خود به میراث دادیم، (اما) از میان آنها عده ای بر خود ستم کردند و عده ای میانه رو بودند و عده ای به اذن خدا در نیکیها از همه (پیشی) گرفتند و این فضیلتی بزرگ است. «سوره فاطر، آیه ۳۲»
«ابن کثیر» در تفسیر این آیه می گوید: «ظالم به نفس، یعنی کسی که در انجام برخی از واجبات، کوتاهی می کند و مرتکب برخی از محرمات می شود و میانه رو کسی است که واجبات را انجام می دهد و محرمات را ترک می گوید اما گاهی هم برخی از اعمال مستحب را انجام نمی دهد و یا مرتکب برخی از مکروهات می شود و پیشتاز در امر خیر کسی است که واجبات و مستحبات را انجام می دهد و محرمات و مکروهات و حتی برخی از اعمال مباح را ترک می کند.»
ب) کافران:
قرآن در آیات زیادی به کافران اشاره می کند و پاره ای از خصوصیات ویژه و اصلی برای آنها نام می برد.
▪ خصوصیات عقیدتی: عدم ایمان به یگانگی خدا، پیامبران، روز قیامت و رستاخیز و حساب.
▪ خصوصیات عبادی: به جز خدا چیزهایی را می پرستند که نه سودی برای آنان دارد و نه زیانی.
▪ خصوصیات مربوط به روابط خانوادگی: ظلم: کافران، در رفتارشان با مؤمنان متجاوز هستند. آنها را مورد تمسخر قرار می دهند و به حقوقشان تجاوز می کنند و نیز امر به منکر و نهی از معروف می نمایند.
▪ خصوصیات مربوط به روابط اجتماعی: قطع رابطه با خویشاوندان.
▪ خصوصیات اخلاقی: پیمان شکنی، فسق و فجور و پیروی از هوای نفس و شهوات و غرور و تکبر.
▪ خصوصیات انفعالی و عاطفی: نفرت و کینه نسبت به مؤمنان و حسادتشان به مؤمنان در نعمتهایی که خداوند به آنها عطا فرموده است.
▪ خصوصیات عقلانی و شناختی: جمود فکری و ناتوانی در ادراک و تعقل، مهرزدگی بر دلهای آنها، تقلید کورکورانه از عقاید و سنتهای پدران و فریب دادن خود.
شخصیتهای کافر از دید قرآن، دچار جمود فکری اند و از ادراک حقیقت توحید که اسلام، مردم را به آن فرا می خواند عاجز هستند. به همین دلیل قرآن آنها را این گونه توصیف می کند: «خدا بر دلها و گوشهای آنها مهر زده و بر چشمهای آنها پرده افکنده شده...» (بقره، آیه ۷)
ج)منافقان:
منافقان مردمی با شخصیتی ضعیف و متزلزل بودند که نمی توانستند موضع آشکاری در برابر ایمان اتخاذ کنند. قرآن خصوصیات مشخص کننده آنها را یادآور شده و آنها را به شدیدترین عذاب تهدید کرده است.
«زیرا منافقان در پایین ترین درجه و مرحله دوزخ قرار دارند و هرگز یاوری برای آنها نخواهی یافت (بنابراین از طرح دوستی با دشمنان خدا که نشانه نفاق است بپرهیزید). «نساء آیه ۱۴۵».
مهمترین خصوصیات اخلاقی منافقان را که در قرآن آمده است- می توان به شرح زیر خلاصه کرد:
▪ خصوصیات عقیدتی: عدم اتخاذ موضعی شخصی در برابر توحید، اظهار ایمان در میان مسلمانان و اظهار شرک در میان مشرکان.
▪ خصوصیات عبادی: عبادات را از روی ریا و بدون اعتقاد انجام می دهند و با تنبلی و بی حالی به نماز می ایستند.
▪ خصوصیات مربوط به روابط اجتماعی: امر به منکر و نهی از معروف می کنند و در میان مسلمانان، از طریق پخش شایعات، فتنه بر می انگیزند، تمایل به فریب مردم دارند، برای باوراندن سخنان خود، بسیار سوگند می خورند و از نظر ظاهر و قیافه و لباس در میان مردم آراسته اند تا جلب توجه کنند.
▪ خصوصیات اخلاقی: عدم اعتماد به نفس، پیمان شکنی، ریا، ترس، دروغ، بخل، سودجویی، فرصت طلبی و پیروی از هوای نفس.
▪ خصوصیات انفعالی و عاطفی: ترس: منافقان هم از مؤمنان و هم از مشرکان و همچنین از مرگ، هراس دارند و همین باعث تخلف آنها از رفتن به جنگ همراه دیگر مسلمانان می شود. از مسلمانان، نفرت دارند و به آنها کینه می ورزند.
▪ خصوصیات عقلانی و شناختی: تردید و شک و عدم توانایی در قضاوت، تصمیم گیری و تفکر درست. به همین دلیل، قرآن منافقان را به عنوان کسانی که بر دلهایشان مهر نهاده شده، توصیف کرده است. منافقان با توجیه کارهای خود می کوشند از خود دفاع کنند. 

+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم آذر 1390ساعت 18:49  توسط محمد رحیمی  | 

همانطوری که عالم از پدیده های متنوع به وجود آمده ، نه تنها جانداران و گیاهان مختلف با هم فرق دارند بلکه اعضای هر کدام از آنها با دیگری متفاوت است . انسانها نیز مشمول این قاعده هستند . دانش آموزان از نظر توانایی ذهنی ،روش آموختن وسبک وسرعت علاقه و انگیزش نسبت به کسب علم ودانش وانجام فعالیت های تحصیلی تفاوت دارند .

وتوجه به تفاوت های فردی دانش آموزان (یادگیرندگان ) از سوی معلمان در پیشرفت کیفیت یادگیری وبهبود آن بسیار تاثیر گذار است .

 

تعریف سبک یادگیری

روشی که یادگیرنده در یادگیری خود آن را به روش های دیگر ترجیح می دهد . چون سبک یادگیری از نظر دکتر سیف همان ترجیحات فرد هستند وبنابراین او هم از سبک یادگیری یا ترجیح یادگیری به صورت معادل استفاده می کند .

 

تفاوت سبک یادگیری با توانایی

هوش و استعداد توانایی هستند اما سبک یادگیری توانایی نیست . سبک یادگیری به اینکه یادگیرنده چگونه یاد می گیرد اشاره می کند .

سبک شناختی عمدتأ به عنوان روشی که یادگیرنده به کمک آن اطلاعات را پردازش می کند . (فتسکو ومککلور 2005ص404).

 

انواع سبک های یادگیری یا ترجیحات یادگیری

1- سبک یادگیری شناختی = موضوع را درک می کند ، اطلاعات را به خاطر می سپارد ، می اندیشد و مسائل را حل می کند

2- سبک یادگیری عاطفی = ویژگی های شخصیتی وهیجانی یادگیرنده مثل پشتکار ، تنها کار کردن یا با دیگران کار کردن وپذیرش یا رد تقویت کننده های بیرونی است .

3- سبک یادگیری فیزیولوژیکی  = جنبه زیست شناختی دارد و واکنش فرد به محیط فیزیکی مؤثر بر یادگیری او هستند مانند ترجیح دادن مطالعه در محیط گرم یا سرد یا شب وروز .

سبک یادگیری شناختی از دو سبک دیگر مهم تر است .

انواع سبک یادگیری شناختی

سبک های وابسته به زمینه و نابسته به زمینه

سبک های تکانشی وتأملی

سبک های همگرا و واگرا ، جذب کننده وانطباق یابنده ( دیوید کلب -1985-1984)

سبک وابسته به زمینه = کلی نگر – جذب دیگران می شوند مثل شغل معلمی که مستلزم ارتباط با دیگران است  وموضوعات علوم اجتماعی را انتخاب می کنند – انگیزه بیرونی – مشارکت – رقابت

نابسته به زمینه = تحلیل گر – و مشاغلی که نیاز به تعامل اجتماعی چندانی ندارند  مثل اختر شناسی ومهندسی را انتخاب می کنند . در برابر فشار های اجتماعی مقاومت می کنند و عقایدشان را بر اساس  ادراک های خود شکل می دهند.و مستقل عمل می کنند .

* ویژگی افراطی در هر دو سبک وجود دارد اما واقعیت این است که افراد جامعه در حد وسط این دو قطب قرار دارند و هیچ کدام از این دو سبک به دیگری برتری ندارد .

سبک تکانشی  = سریع کار می کنند – اشتباهات زیادی دارند – اگر سؤال پرسیده شود با اولین جوابی که به ذهن شان بیاید جواب می دهند  - و سریع جواب دادن مهم ترین چیز است

سبک تعاملی = کند کار می کنند – اشتباه کم است – پیش از جواب دادن فکر می کنند – و ترجیح می دهند وقت صرف کنند و تا آنجا که ممکن است درست جواب بدهند .

گودو و برافی در این مورد گفته اند : افرادی هستند که سریع و صحیح وبغضی کند وغلط جواب می دهند افرادی که سریع جواب می دهند دلیل بر تکانشی بودن نیست بلکه دلیل بر تسلط موضوع است وبالعکس .

سبک های یادگیری تکانشی و تأملی بیشتر در خانه شکل می گیرند ، اما پژوهش ها نشان داده اند که مدرسه در شکل گیری آنها مؤثر است . از جمله گاکان ، پیرسون ، و ولچ (1966 ) این دو سبک برتری بر یکدیگر ندارند و بسته به موقعیتی که پیش می آید باید از آنها استفاده شود

تقسیم بندی دیگر سبک یادگیری به سبک های عمیق و سطحی است .

این دسته بندی به چگونگی برخورد یادگیرنده با مطلبی که می خواهد یاد بگیری اشاره می کند .

اگر برخورد دانش آموز با مطلب یاد گیری به گونه ای باشد که بخواهد معنی مطالب را یاد بگیرد سبک یادگیری او عمقی است . در مقابل اگر یادگیرنده تنها به دنبال حفظ کردن مطالب باشد سبک او سطحی است .

سبک یادگیری عمیق = درک مطلب وکسب معنی

سبک یادگیری سطحی = حفظ ویادآوری مطالب

 

متغییر محیطی :

صدا = بعضی یادگیرندگان هنگام یادگیری نیاز به سکوت یا قدری آهنگ دارند .

نور = یادگیرنگان برای تمرکز به نور شدید یا قدری نور نیاز دارند .

دما = بعضی یادگیرندگان محیط گرم وبعضی محیط سرد می پسندند .

طرح بعضی محیط رسمی را می پسندند مثلأ روی صندلی در کلاس درس و بعضی مثلأ دراز کش روی فرش

 

متغییر هیجانی

انگیزش : بعضی یادگیرندگان با اشتیاق به یادگیری می پردازند اما بعضی دیگر به توصیه وتشویق نیازمندند .

پشتکار : بعضی تا انجام کامل تکالیف به فعالیت خود ادامه می دهند وبعضی از یادگیرندگان باید مرتبأ انجام تکالیف را یادآور شد .

مسؤلیت : بعضی آنچه را ازآنها خواسته شود انجام می دهند وبعضی یادگیرندگان بالعکس .

ساختار : بعضی یادگیرندگان به دستورات و راهنمایی های معلم ودوستان تکیه می کنند اما بعضی یادگیرندگان برای تکمیل یک تکلیف ساختار خودشان را ایجاد می کنند .

متغییر جامعه شناختی :

در بر گیرنده شش عنصر است .

خود : حدود 13 درصد دانش آموزان به تنهایی بهتر کار می کنند .

زوج : بعضی دانش آموزان دوست دارند که با یک دوست کار کنند .

دوستان : بعضی دانش آموزان دوست دارند در جمع دوستان کار کنند .

گروه : بعضی دانش آموزان دوست دارند در گروه بزرگ دوستان مطالعه کنند .

بزرگسالان : بعضی دانش آموزان دوست دارند با یک بزرگسال کار کنند .

تنوع : بغضی یادگیرندگان به راههای مختلف عمل می کنند و بعضی در یک الگوی واحد عملکرد بهتری دارند .

متغییر فیزیولوژیکی :

ادراکی : بعضی از دانش آموزان مطالب پیچیده را از راه شنیدن بهتر یاد می گیرد (شنیداری ) ، بعضی از راه دیدن ( دیداری ) ، بعضی راه  می رود یا پایشان را تکان می دهند بهتر یاد می گیرد (جنبشی )

خوردن و آشامیدن : بعضی در حین مطالعه یا یادگیری عادت به خوردن دارند و بعضی بالعکس .

زمان : بعضی دانش آموزان صبح خوب یاد می گیرد و بعضی بعد از ظهر یا شب .

تحرک : بعضی یادگیرندگان ساعت ها بدون تحرک به مطالعه و یادگیری می پردازندو بعضی باید به این سو راه بروند .

متغییر شناختی

پردازش کلی – تحلیلی : پردازشگران کلی در صورتی خوب یاد می گیرند ابتدا به طور اجمالی مطب را مرور کنند و رابطه اجزای آن را با یکدیگر درک نمایند . اما پردازشگران تحلیلی ابتدا مطلب مورد یادگیری را گام به گام و پشت سر هم می آموزند و از درک قسمت های مختلف به یادگیری کل آن اقدام می کنند .

تکانشی وتأملی : بعضی یادگیرندگان با سرعت و بعضی با تفکر و کند نتیجه گیری می کنند .

استفاده از یکی از دو نیمکره های مغز : بعضی افراد در حین تمرکز بر روی مطالب از نیمکره راست خود و بعضی افراد از نیمکرة چپ استفاده می کنند .

سبک های تفکر

رابرت استرنبرگ نخستین کسی است که مفهوم سبک های تفکر را معنی و انواع آن را دسته بندی کرد . از نظر استرنبرگ سبک تفکر یک توانایی نیست ، بلکه به چگونگی استفاده ما از توانایی هایمان اشاره دارد .

کارکرد مهم حکومت :

قانون گذارانه ( آفریننده ) = کار به میل خود انجام می دهد – خودشان قوانین را وضع می کنند – علاقمند به خلق و تدوین و طراحی هستند

اجرایی (تحقق بخش ) = علاقمند به اجرای قوانین هستند – به وسیله دیگران دوست دارند هدایت شوند و مراحل پیچیده و سفت و  سخت اداری را دوست دارند – مرد عمل هستند .

قضایی ( ارزشیابی ) = داوری دربارۀ امور و ارزشیابی مسائل گونا گون علاقمندند

چهار شکل مهم حکومتی :

پادشاهی ( تک سالاری )

سلسله مراتبی ( پایور سالاری )

الیگارشی (جرگه سالاری )

بی قانونی

دو سطح حکومت

کلی ( فراگیر )

جزیی (محلی )

دو گرایش

محافظه کارانه

ترقی خواهانه

نتایج پژوهش های مربوط به سبک های یادگیری و تفکر

پژوهش های هیسکون و بالتیمور (1966) و نایت ، الفتباین و مارتین (1997 ) نشان داده اند که بین زن و مرد از لحاظ سبک های یادگیری کلب تفاوت وجود دارد ، بدین معنی که مردان بیشتر به تجربه عینی تمایل دارند در حالی که زنان عمومأ تأملی تر عمل می کنند . در پژوهش های کسیدی  ( 2004 ) معلوم شد که افراد دارای سبک یادگیری کلامی بیشتر از خواندن متون یاد می گیرند در حالی که افراد دارای سبک تجسمی در یادگیری مطالبی که به صورت تصویری ارائه می شود موفق ترند . ( جمشیدی ،1381 )

رابطه بین سبک های یادگیری تکانشی – تأملی وتوانایی حل مسأله در دانش آموزان دورۀ راهنمایی تحصیلی مورد بررسی قرار گرفت . نتایج نشان داده اند که هر چه دانش آموزان تأملی تر باشند توانایی وی در حل مساله بیشتر و هر چه تکانشی تر باشد توانایی اش در حل مسأله کمتر است .

چگونگی برخورد معلم با یادگیرندگان مختلف باید بپذیرد که یک از آنان ممکن است با سبک خاصی از یادگیری به انجام تکالیف درس ویادگیری موضوعات مختلف بپردازد . باید با هر دانش آموز برخوردی متناسب با سبک و شیوۀ یادگیری او داشته باشد .

 

منبع:روانشناسی  پرورشی دکتر علی اکبرسیف

+ نوشته شده در  شنبه دوازدهم آذر 1390ساعت 1:1  توسط محمد رحیمی  | 

ویژگیهای شخصیتی وارتباط آن با انتخاب رشته تحصیلی وشغل

 

شاید یکی از مهمترین دغدغه های دانش آموزان در دوران تحصیل خود انتخاب رشته آنها می باشد .دوره پیش دانشگاهی به جهت فشار درسی فرصت مناسبی برای شناخت رشته ها نیست و دانش آموزان در هنگام انتخاب رشته از عدم شناخت رشته ها رنج می برند از آن مهمتر اینکه شناخت درستی از شخصیت خود به جهت انتخاب رشته ندارند. لذا در این بسته تلاش بر آن بوده است که علاوه بر معرفی رشته ها با اجرای یک تست رغبت سنج دانش آموز شناخت بهتری از خود داشته باشد و بتواند با شناخت صحیح از رشته ها و شناخت صحیح از خود انتخاب بهتری داشته باشد لذا با معرفی این تست که به تست هالند مشهور اشت می پردازیم از دانش آموزان انتظار می رود بعد از خواندن توضیحات این تست تست مورد نظر را اجرا و تیپ شخصیتی خود را مشخص نمایند مطمئنا از نتیجه این تست می توانند در انتخاب رشته خود بهره لازم را ببرند اکنون به توضیحات این تست توجه کنید

تیپ های شخصیتی در یک نگاه

هالند در طبقه بندی خود شخصیت افراد را بر شش نوع تقسیم می نماید که عبارت از واقع بین ، معنوی ، اجتماعی ، قراردادی و سنتی ، تهوری ، و هنری می باشند . این طبقه بندی کلی است و در جزء حدود 720 الگوی مختلف شخصیتی را شامل می شود . با بررسی تاریخچه زندگی و مشاهده رفتار فرد ، می توان غلبه یکی از این انواع شخصیتی بر سایر انواع را ملاحظه کرد . در عین حال ممکن است در عده ای نیز ترکیبی از هر شش نوع ویژگی شخصیتی فوق وجود داشته باشد . هالند معتقد است با مشاهده دقیق رفتار انسان می توان دریافت که یکی از این شش نوع ویژگی شخصیتی نسبت به سایر انواع غلبه بیشتری دارد . هر کدام از این انواع شخصیت ، دارای خصوصیاتی هستند که به شرح زیر قابل ذکر می باشند :

1. نوع واقع گرا ـ

 از خصوصیات افرادی که در این طبقه قرار می گیرند می توان جدیت در کار ، واقع بینی در امور ، مهارت های مکانیکی ، تفکر عملی ، قدرت جسمانی ، علاقه و هماهنگی در کارها را نام برد . فرد واقع بین چنانچه با مشکلاتی مواجه شود راه حلهای عملی برای مشکلات جستجو می کند . افراد واقع بین بیشتر به مشاغلی که به مهارت های فنی نیازمند است اشتغال می ورزند . 

2. نوع جستجوگر ـ

از خصوصیات بارز افرادی که در این طبقه قرار می گیرند می توان تفکر ، سازمان دهی ، و قدرت استدلال را نام برد . این طبقه از افراد روابط اجتماعی را زیاد دوست ندارند ، کمتر به تغییر رشته تحصیلی در دانشگاه می پردازند ، گاه به رویاپردازی در مورد پیشرفت های آینده خود مبادرت می ورزند و از انجام مشاغل پیچیده که نیاز به تفکر دارد لذت می برند . این افراد خلاق ، مستقل ، پیشرونده ، کمرو و محتاط می باشند . 

3. نوع اجتماعی ـ

 افراد این طبقه دارای رغبت های اجتماعی می باشند و نقش معلمی یا روان درمانگری را ترجیح می دهند . افراد نوع اجتماعی انسان هائی مسئول و بشردوست هستند و قراردادهای اجتماعی را می پذیرند . در ایجاد روابط انسانی مهارت دارند . در عین حال از حل عقلانی مسائل گریزانند و از کارهای بدنی و فعالیتهای سازمان یافته خوششان نمی آید .

4. نوع قراردادی ـ

 این عده احترام خاص برای حفظ قوانین و مقررات قائلند و بخوبی به کنترل خویش قادر می باشند . دوستدار نظم و ترتیب هستند ، از موقعیت های پیچیده گریزانند و به فعالیت های جسمانی و اجتماعی تن در نمی دهند .

5 . نوع متهور ـ

 افراد نوع تهوری در گویائی بسیار مهارت دارند ، ماجراجو هستند ، اجتماعی می باشند ، و در فعالیت هایشان نقش غالبی را برعهده می گیرند . در جستجوی قدرت و موقعیت هستند و می کوشند تا رهبر شوند و در امور مالی و تجارتی و نظایر آنها مهارت کسب کنند .

6 . نوع هنری ـ

افراد این طبقه در شناسائی و بیان خصوصیات خود مهارت دارند . روابط حسنه ای با دیگران برقرار می سازند ، از نظم و ترتیب بدورند ، در روابط خود با دیگران حساسند ، کمتر به کنترل خود می پردازند، و به سادگی در مورد عواطف و احساسات خود صحبت و گفتگو می نمایند این عده به صفات زنانه بیش از صفات مردانه گرایش دارند و به مبارزه با مشکلات محیطی از طریق ارائه آثار هنری اقدام می نمایند .

به نظر هالند با توجه به شش نوع شخصیت مختلف ، شش نوع محیط شغلی نیز وجود دارد . به گفتۀ معروف ?کبوتر با کبوتر باز با باز ، کن همجنس با همجنس پرواز? هر کدام از انواع شخصیت به محیطی نیاز دارد که موافق و سازگار با خصوصیات آن باشد و نهایت امکان رشد را برای آن نوع شخصیت فراهم آورد . به عبارت دیگر ، هر فرد در جستجوی محیطی است که

بتواند از مهارت ها و توانائی های خود حداکثر استفاده را بنماید و به موفقیت و نیز رضایت شغلی مورد قبولی نایل شود .

اکنون توضیحات بیشتری از این 6 تیپ شخصیتی ارائه می نماییم :

تیپ واقع گرا

تجربیات و وراثت خاص یک فرد واقع گرا به رجحان فعالیتهایی منجر می شود که پیامد آن سروکار داشتن آشکار ، مرتب یا منظم با اشیاء ، ابزار، ماشینها و حیوانات و اجتناب از فعالیتهای آموزشی و یا درمانی است . این تمایلات رفتاری به نوبه خود منتهی به اکتساب صلاحیتهای عملی ، مکامنیکی ، کشاورزی ، الکتریکی و فنی و به کمبودی در صلاحیتهای اجتماعی و تربیتی می شود .

رشد این الگوی فعالیتها ، صلاحیتها و علایق واقع گرایانه فردی را به وجود می آورد که رفتار های زیر را از خود نشان می دهد :

1- مشاغل یا موقعیت های واقع گرایانه ای مانند مهندسی برق را ترجیح می دهد که در آنها موقعیتها بتواند فعالیتهای ترجیحی خود را انجام دهد و از فعالیتهایی که مقتضی مشاغل اجتماعی است ، دوری کند .

2- برای حل مشکلاتی که در کار و محیطهای دیگر وجود دارد از صلاحیتهای واقع گرایانه استفاده می کند .

3- خود را فردی دارای تواناییهای ورزشی و مکانیکی و فاقد توانایی در ارتباط انسانی می پندارد .

4- برای اشیای عینی و خصوصیانت شخصی قابل لمس - پول ، قدرت ، مقام - ارزش قایل می شود .

از آنجا که شخص واقع گرا دارای این رجحانها ، صلاحیتها ، خود ادراکی هاو ارزشهاست ، این فرد واقع گرا مستعد ویژگی هایزیر است :

غیر اجتماعی

مادی

خود - محور

همرنگ

طبیعی

انعطاف ناپذیر

رک

بهنجار

صرفه جو

اصیل

مصر

غیر شهودی

سرسخت

اهل عمل

بی پیرایه

 تیپ جستجو گر

  تجربیات و وراثت خاص یک فرد جستجوگر به رجحان فعالیتهایی منجر می شود که پیامد آن بررسی خلاق مشاهده ای ، نمادی و منظم پدیده های فیزیکی ، زیست شناختی و فرهنگی به منظور فهم و کنترل این پدیده ها ، و اجتناب از فعالیتهای ترغیبی ؛ اجتماعی و تکراری است . این تمایلات رفتاری به نوبه خود منتهی به اکتساب صلاحیتهای علمی و محاسباتی و کمبودی در قابلیتهای ترغیب کننده می شود .

رشد این الگوی فعالیتها ؛ صلاحیتها ؛ و علایق جستجوگرانه فردی را به وجود می آورد که رفتار های زیر را از خود نشان می دهد :

1- مشاغل یا موقعیتهای جستجوگرانه راترجیح می دهد تا در آن موقعیتها بتواند به فعالیتهای مرجح مبادرت ورزد و از فعالیتهایی که مقتضی مشاغل متهورانه است دوری کند .

2- برای حل مشکلاتی که در کار و محیطهای دیگر وجود دارد از صلاحیتهای جستجوگرانه استفاده می کند .

3- خود را فردی محقق ،روشنفکر ، دارای تواناییهای علمی و ریاضی ؛ و فاقد توانایی رهبری می پندارد .

4- برای علم ارزش قائل می شود .

  از آنجا که شخص جستجو گر دارای این رجحانها ، صلاحیتها ، خود اداركی ها ، و ارزشهاست ، این فرد جستجوگر مستعد ویژگی های زیر است :

تحلیل گر

مستقل

منطقی

هشیار

روشنفكر

خوددار

منتقد

درون نگر

كناره گیر

پیچیده

بدبین

فروتن

كنجكاو

دقیق

غیر محبوب

 تیپ هنری

تجربیات و وارثت خاص یك فرد هنری به رجحان فعالیتهای منجر می شود كه پیامد آن فعالیتهای پیچیده ، آزاد و غیر منظم كه شامل سر و كار داشتن با مواد فیزیكی ، كلامی یا انسانی برای خلق اشكال یا محصولات هنری و نوع بیزاری از فعالیتهای آشكار ، سازمان یافته و مرتب است . این تمایلات رفتاری به نوبه خود ، منتهی به اكتساب صلاحیتهای هنری - زبان ، موسیقی ، نمایش ، نویسندگی - و كمبودی در صلاحیتهای نظام تجاری یا اداری می شود .

رشد این الگوی فعالیتها ، صلاحیتها و علایق هنری فردی را به وجود می آورد كه رفتارهای زیر را از خود نشان می دهد .

  • 1. مشاغل یا موقعیتهای هنریی را ترجیح می دهد كه در آن موقعیتها بتواند به فعالیتهای مرجع مبادرت ورزد و از فعالیتهایی ه مقتضی مشاغل یا موقعیتهای قراردادی است دوری كند .
  • 2. برای حل مشكلاتی كه در كار و محیطهای دیگر وجود دارد از صلاحیتهای هنری استفاده می كند .
  • 3. خود را فردی مبتكر ، ابراز گر ، شهودی ، سازش ناپذیر ، درون نگر ، مستقل ، نامنظم ، دارای توانایی در زمینه های هنری ، موسیقی ، بازیگری ، نویسندگی و گویندگی می پندارد .
  • 4. برای كیفیات مربوط به زیباشناسی ارزش قائل می شود .

از آنجا که شخص هنری دارای این رجحانها ، صلاحیتها ، خود اداركی ها ، و ارزشهاست ، این فرد هنری مستعد ویژگی های زیر است :  

مبهم

خیالپرداز

شهودی

بی نظم

غیر عملی

سازش ناپذیر

عاطفی

خود انگیخته

مبتكر

ابرازگر

مستقل

حساس

آرمانگرا

درون نگر

آزادمنش

 تیپ اجتماعی

تجربیات و وارثت خاص یك فرد اجتماعی به رجحان فعالیتهای منجر می شود كه پیامد آن اداره كردن دیگران به منظور آگاهاندن ، تعلیم ، رشد ، درمان یا راهنمایی آنان و اجتناب از فعالیتهای صریح ف مرتب ، سازمان یافته است كه به مواد ، ابزار یا ماشینها مربوط باشد . این تمایلات رفتاری به نوبه خود منتهی به اكتساب صلاحیتهای روابط انسانی مانند صلاحیتهای میان فردی و اموزشی و كمبودی در صلاحیتهای دستی و فنی شود .

رشد این الگوی فعالیتها ، صلاحیتها و علایق اجتماعی فردی را به وجود می آورد كه رفتارهای زیر را از خود نشان می دهد .

  • 1. مشاغل یا موقعیتهای هنریی را ترجیح می دهد كه در آن موقعیتها بتواند به انجام فعالیتهای مرجح مبادرت ورزد و از فعالیتهای كه مقتضی مشاغل یا موفقیتهای واقع گرایانه است دوری كند .
  • 2. برای حل مشكلاتی كه در كار و محیطهای دیگر وجود دارد از صلاحیتهای متهورانه استفاده می كند .
  • 3. خود را فردی پرخاشگر ، محبوب ، مطمئن به خود ، معاشرتی ، دارای توانایی رهبری ، سخن گفتن و فاقد توانایی علمی می پندارد .
  • 4. برای پیشرفت اقتصادی و سیاسی ارزش قائل می شود .

از آنجا که شخص متهور دارای این رجحانها ، صلاحیتها ، خود اداركی ها ، و ارزشهاست ، این فرد متهور مستعد ویژگی های زیر است :  

مسلط

امدادگر

مسئول

اهل همكاری

آرمان گرا

معاشرتی

صبور

تلقینی

مبادی آداب

رفیق

مهربان

فهمیده

سخاوتمند

مشوق

صمیمی

 تیپ متهور

تجربیات و وارثت خاص یك فرد متهور به رجحان فعالیتهای منجر می شود كه پیامد آن اداره كردن دیگران برای تحصیل اهداف سازمان یا به دست آوردن درآمد اقتصادی ؛ و بیزاری نسبت به فعالیتهای مشاهده ای ، نمادی و سازمان یافته است این تمایلات رفتاری به نوبه خود منتهی به اكتساب صلاحیتهای رهبری ،میان فردی ، تشویق و كمبودی در صلاحیتهای علمی می شود .

رشد این الگوی فعالیتها ، صلاحیتها و علایق متهورانه فردی را به وجود می آورد كه رفتارهای زیر را از خود نشان می دهد .

  • 1. مشاغل یا موقعیتهای متهورانه را ترجیح می دهد كه در آن موقعیتها بتواند به فعالیتهای مرجع مبادرت ورزد و از فعالیتهایی مقتضی مشاغل یا موقعیتهای قراردادی است دوری كند .
  • 2. برای حل مشكلاتی كه در كار و محیطهای دیگر وجود دارد از صلاحیتهای هنری استفاده می كند .
  • 3. خود را فردی مبتكر ، ابراز گر ، شهودی ، سازش ناپذیر ، درون نگر ، مستقل ، نامنظم ، دارای توانایی در زمینه های هنری ، موسیقی ، بازیگری ، نویسندگی و گویندگی می پندارد .
  • 4. برای كیفیات مربوط به زیباشناسی ارزش قائل می شود .

از آنجا که شخص هنری دارای این رجحانها ، صلاحیتها ، خود اداركی ها ، و ارزشهاست ، این فرد جستجوگر مستعد ویژگی های زیر است :

زیاده طلب

با انرژی

عشوه گر

ماجراجو

خودنما

خوش بین

خوشخو

هیجان

مطمئن به خود

جاه طلب

طلب

معاشرتی

سلطه جو

برون نگر

پرحرف

تیپ قراردادی

تجربیات و وارثت خاص یك فرد قراردادی به رجحان فعالیتهای منجر می شود كه پیامد آن ترجیح فعالیتهای ساده ، مرتب ، سر و كار داشتن منظم با داده ها ، مانند نگهداری پرونده ها ، بایگانی مطالب ، تكثیر مطالب ، تنظیم اطلاعات نوشتاری و عددی بر طبق نقشه تعیین شده ، به كار انداختن ماشینهای اداری و پردازش داده ها برای كسب اهداف سازمانی یا اقتصادی و بیزاری از فعالیتهای مبهم ، آزاد ، جستجوگرانه یا سازمان نایافته است . این تمایلات رفتاری به نوبه خود منتهی به اكتساب صلاحیتهای اداری ، محاسباتی ، نظم تجاری و كمبودی در صلاحیتهای هنری می شود . 

رشد این الگوی فعالیتها ، صلاحیتها و علایق قراردادی فردی را به وجود می آورد كه رفتارهای زیر را از خود نشان می دهد .

  • 1. مشاغل یا موقعیتهای قراردادی را ترجیح می دهد كه در آن موقعیتها بتواند به فعالیتهای مرجع مبادرت ورزد و از فعالیتهایی مقتضی مشاغل یا موقعیتهای هنری است دوری كند .
  • 2. برای حل مشكلاتی كه در كار و محیطهای دیگر وجود دارد از صلاحیتهای قراردادی استفاده می كند .
  • 3. خود را فردی همرنگ ، منظم و دارای توانایی دفتری و حسابداری می پندارد .
  • 4. برای پیشرفت بازرگانی و اقتصادی ارزش قائل می شود .

از آنجا که شخص قراردادی دارای این رجحانها ، صلاحیتها ، خود اداركی ها ، و ارزشهاست ، این فرد جستجوگر مستعد ویژگی های زیر است :

محتاط

انعطاف ناپذیر

پیگیر

همرنگ

خوددار

اهل عمل

وظیفه شناس

اصولی

دور اندیش

مدافع

مطیع

صرفه جو

كار آمد

منظم

فاقد تخیل



منبع : روان شناسی ژرورشی علی اکبر سیف
+ نوشته شده در  شنبه دوازدهم آذر 1390ساعت 0:50  توسط محمد رحیمی  | 

عاشورا یک واحد ماندگار دانشگاهی استُ سعی کنیم دانشجویان وفاداری باشیم مثل آنانکه تمام واحدهای عاشقی پاس کردند ورودی این دانشگاه و متقاضی زیاد بود ولی خیلی ها مشروط وخیلی ها مردود شدند واندکی قادرشدند از پایان نامه خود دفاع کنند خدایا ما را ازدانشجویان حقیقی این دانشگاه قرار بده تا از استاد خود نمره قبولی بگیریم .
+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم آذر 1390ساعت 21:24  توسط محمد رحیمی  | 

آموزش مهارتهای تصمیم گیری برای کودکان و نوجوانان

چراآموزش مهارتهای تصمیم گیری برای کودکان  ونوجوانان ضروری است؟

1-      برای تقویت اعتماد بنفسو ارتقاءبهداشت روانی و سلامت

2-      برای رشد استقلال فکری و پرورش اندیشه و خلاقیت

3-      برای آمادگی برای پذیرش مسولیت تصمیم های اتخاذ شده

4-      برای مقابله باترس و آمادگی برای مواجه باخطر

5-      برای  درک درست موقعیت و مشکل(مشکل چی؟راحل کدام؟پیامدها چی؟/احساسات چی؟)

6-      برای تقویت ارزش ها و باورها

7-      گرد آوری دانش و اطلاعات درباره مشکل یا مسئله

8-      برای آشنایی و مهارت شیوه های تصمیم گیری(احساسی/آنی/منفعل/تاخیر/عقلایی)

9-      آمادگی برای مشورت با دیگران

10-   تقویت انعطاف پذیری

کودکان و نوجوانان کی و چه زمانی نیاز به تصمیم گیری دارند؟

1-      بسته به دوران رشد نیازها فرق می کند و به تبع آن تصمیمات متفاوت است

2-      زمانی که یکی از نیازهاشان برآوره نشود

3-      نیازشان برآورده شود والی رفتارشان با والدین در تعارض باشد (نوع رفتار تشریح /احساس بیان شود/نتیجه بیان شود)

چرا کودکان و نوجوانان نمی توانند تصمیم بگیرند؟

1-      ناامیدی از تواناییها

2-      عادت و خوگیری

3-      تاخیر انداختن زمان

به چه دلایلی تصمیم گرفتن برای بعضی از کودمان سخت و دشوار است؟

1-      ترس از شکست

2-      ترس از مسولیت

3-      فقدان تجربه

4-      انتخاب های زیاد

چه چیزهای یا فاکتورهایی برای تصمیم گیری لازم است؟

1-      داشتن اعتمادبه نفس

2-      تکرار و تمرین

3-      نقد موثر وسازنده

چگونه پدران و مادران می توانند فرزندانشان را برای تصمیم گیری یاری کنند؟

1-      هم احساسی با کودک

2-      ایده گرفتن از فرزند

3-      کمک کردن برای انتخاب بهترین راه حل

4-      مباحثه و مناظره با نتایج احتمالی

5-      الزام وتعهد را از فرزند خود جویاشدن

6-      اختصاص زمان برای ارزیابی مسئله

تهیه و تالیف: محمد رحیمی

کارشناس ارشد علوم تربیتی و متخصص اختلالات ویژه یادگیری

+ نوشته شده در  یکشنبه ششم آذر 1390ساعت 6:37  توسط محمد رحیمی  | 

 

کوکان ۰ تا ۳ سال:

  • محافظت از خطر فیزیکی،
  • تغذیه مناسب و مراقبت های بهداشتی کافی،
  • ایمن سازی مناسب،
  • بزرگسالی که با او دلبستگی پیدا کند،
  • بزرگسالی که بتواند علایم او را درک کند و به آنها پاسخ گوید،
  • اشیایی برای نگاه کردن، لمس کردن، شنیدن، بو کردن و چشیدن،
  • فرصت هایی برای کشف محیط اطراف،
  • انگیزش مناسب برای زبان گشودن،
  • حمایت در کسب مهارت های جدید حرکتی، زبانی و فکری،
  • فرصت پروراندن اندکی استقلال،
  • کمک به فراگیری چگونگی کنترل رفتار خود،
  • فرصت های روزانه برای بازی با انواع اشیا.

کودکان پیش دبستانی، همه موارد فوق، به اضافه:

  • فرصت هایی برای پروش مهارت های ظریف حرکتی،
  • تشویق به زبان گشایی از طریق محبت کردن، آواز خواندن و خواندن مطالب برای او،
  • فعالیت هایی که احساس تسلط را در او می پروراند،
  • فرصت هایی برای یادگیری همکاری، کمک به دیگران، سهیم شدن،
  • تجربه با مهارت های پیش نویسی و پیش خوانی،
  • کاوش با دست برای یادگیری از طریق عمل،
  • فرصت هایی برای به عهده گرفتن مسوولیت و انتخاب کردن
  • تشویق به پروراندن خودداری، همکاری و پی گیری در اتمام پروژه ها،
  • حمایت از احساس ارزشمندی آنها،
  • فرصت هایی برای ابراز وجود،
  • تشویق خلاق

کودکان نخستین سال دبستان، تمامی موارد فوق، به اضافه:

  • حمایت برای کسب سطح بالاتری از مهارت های حرکتی، زبانی و فکری،
  • فرصت های اضافی برای پرورش انواع گوناگون مهارت ها،
  • حمایت برای رشد بیشتر مهارت های زبانی از طریق صحبت کردن، خواندن، آواز خواندن،
  • فعالیت هایی که احساس تسلط بر انواع مهارت ها و مفاهیم را تقویت می کند فرصت هایی برای یادگیری همکاری و کمک به دیگران،
  • دستکاری اشیایی که یادگیری را تقویت می کنند،
  • حمایت از پرورش خودداری و پی گیری در اتمام پروژه ها،
  • حمایت از غرور کودکان در کسب موفقیت،
  • ایجاد انگیزه برای موفقیت تحصیلی و تقویت آن.

منبع: 

نامه مربی،شماره ۱۸، پاییز ۱۳۸۰ص۲۴-۲۵.

+ نوشته شده در  جمعه چهارم آذر 1390ساعت 15:22  توسط محمد رحیمی  | 

 

ژنو یولمیو

چه چیز بهتر از این که در تعطیلات، برنامه هایی برای فعالیت مشترک با  فرزندان خود سپری کنید! به این معنی که  به همراه کشف محیط‌ های جدید، فرصت بسیار مناسبی به وجود می آید که رشد زبانی فرزندتان را پرورش دهید. 

چند پیشنهاد:

واژگان
محیط ‌های تازه، تجربه ‌های تازه و صد البته، واژه‌ های تازه! بازدید از کشتزار، باغ وحش، یا پارک جنگلی، می‌ تواند فرصت‌ هایی برای یافتن واژه‌ های نو پدید آورد. گنجینه‌ ی نام‌ها را در نظر داشته باشید (نام جانوران، درختان، ماشین آلات کشاورزی و غیره)، اما فعل‌ ها و صفت هایی را هم که امکان توصیف دقیق‌ تر کارکردهای ویژه ‌ی این مکان‌ های جدید را فراهم می ‌آورند، از یاد نبرید.
پس از بازدید، بازی بیست سؤالی هم شاید خالی از لطف نباشد. به این روش می ‌توان آموخته‌ های محیط تازه را به خوبی در ذهن کودک نشاند و در همین حال، رده بندی یا طبقه بندی را در ذهن کودک ایجاد کرد:
-پسرم با اسم حیوانات باغ وحش بیست سؤالی بازی کنیم؟
-بله! من شروع می‌ کنم. بزرگه و چهار تا پا داره.
-فیل؟
-نه، فیل نیست. رنگش قهوه‌ ایه!
-خرس؟
-نه، شاخ داره. توی چمنزار زندگی می‌ کنه.
-آها، فهمیدم! گاومیشه! حالا نوبت منه. یک پستاندار گوشتخواره.
-خرسه؟ خرس گریزلی؟
نه، یک پستاندار آبزیه!
-دلفینه؟
-نه! آبزیه، ولی می‌ تونه بیرون از آب هم زنده بمونه. تو مناطق قطبی زندگی می ‌کنه.
-آهان، فهمیدم! فوکه!
در اینجا، فرزند شما به ویژگی ‌هایی مانند شکل ظاهری و محل زندگی جانور توجه خاص می کند تا شما بتوانید نام آن جانور را حدس بزنید که همان رده‌ بندی است. پدر یا مادر به نوبه ‌ی خود، چندین شاخص طبقه بندی چون پستاندار، گوشتخوار یا آبزی بودن را بیان می ‌کند. توانایی طبقه ‌بندی، در مراحل رشد زبانی دیرتر آشکار می ‌شود، چرا که مفهومی‌ انتزاعی است. اما به تدریج بستری را که واژگان کودک از آن گسترش خواهد یافت، پی می‌ریزد. بنابراین جالب است که به محض یافتن فرصتی مناسب، این گونه مفاهیم را به کودک بشناسانیم.
تهیه‌ ی فهرست (از جانوران مشاهده شده، میوه‌ های خورده شده، و پیک نیکی که در راه است) روش جالب دیگری برای تمرین طبقه بندی و همچنین دسترسی به واژگان است (کنشی شامل جست و جو و یادآوری واژه‌ های دقیق). هنگامی که واژه‌ ای نوک زبان شماست، به طور موقت در دسترسی به واژگان دچار مشکل شده‌ اید. عمل نام بردن چندین واژه از گونه ای مشخص، "فراخوان واژگان" نام دارد و همان کاری است که هنگام بازی یادآوری بیشترین موارد ممکن از گونه ی خاص، انجام می‌ دهیم. باز هم به طور مشابه، می‌ توان فهرستی از چیزهای دیگری به جز نام‌ها آماده کرد. مثلاً، اگر می ‌خواهیم با خود توپی همراه ببریم، می‌ توانیم فهرستی از کارهایی که می‌توان (یا نمی‌توان) با آن انجام داد، تهیه کنیم.

حافظه‌ی شنیداری
بازی‌ های سرگرم ‌کننده ‌ای می‌ توان با کودکان انجام داد که به پرورش حافظه ‌ی شنیداری کمک می‌ کنند. یکی از آن ها بازی "به مسافرت می‌ روم و با خودم می‌ برم ..." است، که در آن هر یک از شرکت‌ کنندگان باید فهرست اشیایی را که نفر پیش از وی برشمرده است، تکرار کند و یک شیء دیگر هم به آن ها بیفزاید. اگر تنها کمی خلاقیت داشته باشیم، این بازی به ظاهر ساده می‌ تواند نسخه ‌های بسیار گوناگونی داشته باشد: من به بازار می‌ روم و می‌ خرم ... ؛ من به استخر می‌روم و ...؛ من به فضا می‌روم و می‌ بینم ...؛ من به شکار اژدها می‌ روم و با خودم می ‌برم ... . می‌ بینید که بی شمار امکان تنوع وجود دارد!
فعالیت دیگری که می‌ تواند حافظه‌ی شنیداری را تقویت کند، صد البته یاد گرفتن ترانه‌های کودکانه و آوازهاست. چهارچوب آهنگین یا ضرب دار همراه با این ترانه‌ ها، به گونه ‌ای به یادگیری کمک می ‌کند و اجازه می ‌دهد کودک (یا بزرگسال!) دنباله ی کلماتی بلندتر از آن چه را که در حالت عادی می‌ تواند، به خاطر سپارد. و از آنجا که سفر با خودرو ممکن است طولانی و گاه بسیار طولانی شود، آموختن ترانه ‌ها و آوازهای تازه به فرزند دلبندمان می تواند خیلی سرگرم کننده باشد. یا گاه برگشتن به آوازهای قدیمی‌ تر، برای پرهیز از تحمل تکرار یک ترانه در ۱۲ ساعت...
پیشنهادی دیگر برای سفر در خودرو، گوش دادن به رادیو همراه با کودکان است (اخبار، گزارش‌ های زنده ی ورزشی یا هر برنامه ی دیگری که دوست داشته باشید). سپس، از بچه ‌ها درباره‌ ی آنچه شنیده‌اند، سؤال کنید. مثلاً، "بیشترین دمای هوا امروز چقدر است؟"

آگاهی آوایی
آگاهی آوایی، به معنی درک این آگاهی که گفتار از آواهای مجزا ساخته شده است، اثری تعیین کننده بر یادگیری خواندن و در پی آن نوشتن دارد. برای پرورش آگاهی آوایی، کافی است نمونه‌ های پیشنهادی بالا را با افزودن قیدی از نوع دیگر، مانند صدای اول واژه یا وزن آن، به کار ببرید. معجزه می‌ کند!
مثلاً می ‌توانید مؤلفه‌ ای آهنگین به بازی جانوران باغ وحش اضافه کنید:
دیدم یک خرس... می‌ خورد با حرص
دیدم یک فیل...دستش زنبیل
دیدم دلفین... می ‌کرد فین فین
بازی "مسافرت می‌روم"، را می‌توان با موضوع "به مریخ می‌ روم و می‌ بینم..."، و مثلاً با کلماتی که با میم شروع می‌ شوند، انجام داد. یا حتی بهتر: چیزهایی که در سیاره مریخ یافت می‌ شوند و با میم شروع می‌ شوند، را نام ببرید: مریخی، ماهواره،... و سپس، آن هایی که پیدا نمی‌ شوند، را: دمپایی، سبد،...
و لازم به یادآوری نیست که گذاشتن کلمات تازه به جای واژه های پیشین ترانه ‌ها‌ی محبوب کودکتان می‌ تواند برای او بسیار سرگرم کننده و گیرا باشد.

 

منبع: 

http://www.petitmonde.com
+ نوشته شده در  جمعه چهارم آذر 1390ساعت 15:8  توسط محمد رحیمی  |